برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٢١ - «اولى الامر» چه كسانى هستند؟

باشيد مبادا غافلگير شويد و از ناحيه آنها خطرى به شما برسد» (يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا خُذُوا حِذْرَكُمْ).

سپس دستور مى‌دهد كه براى مقابله با دشمن از روشها و تاكتيكهاى مختلف استفاده كنيد و «در دسته‌هاى متعدد يا به صورت اجتماع، براى دفع دشمن حركت كنيد» (فَانْفِرُوا ثُباتٍ أَوِ انْفِرُوا جَمِيعاً).

اين آيه دستور جامع و همه جانبه‌اى به تمام مسلمانان، در همه قرون و اعصار، مى‌دهد كه براى حفظ امنيت خود و دفاع از مرزهاى خويش، دائما مراقب باشند، و يك نوع آماده باش مادى و معنوى بطور دائم بر اجتماع آنها حكومت كند.

(آيه ٧٢)- به دنبال فرمان عمومى جهاد و آماده باش در برابر دشمن كه در آيه قبل بيان شد در اين آيه اشاره به حال جمعى از منافقان كرده مى‌فرمايد: «اين افراد دو چهره كه در ميان شما هستند با اصرار مى‌كوشند از شركت در صفوف مجاهدان راه خدا خوددارى كنند» (وَ إِنَّ مِنْكُمْ لَمَنْ لَيُبَطِّئَنَّ).

«ولى هنگامى كه مجاهدان از ميدان جنگ باز مى‌گردند و يا اخبار ميدان جنگ به آنها مى‌رسد، در صورتى كه شكست و يا شهادتى نصيب آنها شده باشد، اينها با خوشحالى مى‌گويند چه نعمت بزرگى خداوند به ما داد كه همراه آنها نبوديم تا شاهد چنان صحنه‌هاى دلخراشى بشويم» (فَإِنْ أَصابَتْكُمْ مُصِيبَةٌ قالَ قَدْ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيَّ إِذْ لَمْ أَكُنْ مَعَهُمْ شَهِيداً).

(آيه ٧٣)- ولى اگر باخبر شوند كه مؤمنان واقعى پيروز شده‌اند، و طبعا به غنائمى دست يافته‌اند، اينها همانند بيگانه‌اى كه گويا هيچ ارتباطى در ميان آنها و مؤمنان برقرار نبوده از روى تأسف و حسرت مى‌گويند: «اى كاش ما هم با مجاهدان بوديم و سهم بزرگى عايد ما مى‌شد»! (وَ لَئِنْ أَصابَكُمْ فَضْلٌ مِنَ اللَّهِ لَيَقُولَنَّ كَأَنْ لَمْ تَكُنْ بَيْنَكُمْ وَ بَيْنَهُ مَوَدَّةٌ يا لَيْتَنِي كُنْتُ مَعَهُمْ فَأَفُوزَ فَوْزاً عَظِيماً).

روشن است كسى كه شهادت در راه خدا را يك نوع بلا مى‌شمرد، و عدم درك شهادت را يك نعمت الهى مى‌پندارد، پيروزى و فوز عظيم و رستگارى بزرگ از نظر او چيزى جز پيروزى مادى و غنايم جنگى نخواهد بود.