برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٧٥ - سوره آل عمران

حساب و بى‌دليل چيزى را به كسى مى‌بخشد و يا از او مى‌گيرد بلكه مشيت او از روى حكمت و مراعات نظام و مصلحت و حكمت جهان آفرينش و عالم انسانيت است و گاه اين حكومتها به خاطر شايستگيها است، و گاه حكومت ظالمان هماهنگ ناشايستگى امتهاست.

خلاصه اينكه خواست خداوند همان است كه در عالم اسباب آفريده تا چگونه ما از عالم اسباب استفاده كنيم.

(آيه ٢٧)- در اين آيه براى تكميل معنى فوق و نشان دادن حاكميت خداوند بر تمام عالم هستى مى‌افزايد: «شب را در روز داخل مى‌كنى و روز را در شب و موجود زنده را از مرده خارج مى‌سازى و مرده را از زنده، و به هر كس اراده كنى بدون حساب روزى مى‌بخشى» (تُولِجُ اللَّيْلَ فِي النَّهارِ وَ تُولِجُ النَّهارَ فِي اللَّيْلِ وَ تُخْرِجُ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ وَ تُخْرِجُ الْمَيِّتَ مِنَ الْحَيِّ وَ تَرْزُقُ مَنْ تَشاءُ بِغَيْرِ حِسابٍ).

و اينها نشانه بارزى از قدرت مطلقه اوست.

منظور از دخول شب در روز و روز در شب همان تغيير محسوسى است كه در شب و روز در طول سال مشاهده مى‌كنيم، اين تغيير بر اثر انحراف محور كره زمين نسبت به مدار آن كه كمى بيش از ٢٣ درجه است، و تفاوت زاويه تابش خورشيد مى‌باشد و اين تدريجى بودن تغيير شب و روز آثار سودمندى در زندگانى انسان و موجودات كره زمين دارد زيرا پرورش گياهان و بسيارى از جانداران در پرتو نور و حرارت تدريجى آفتاب صورت مى‌گيرد.

منظور از بيرون آوردن «زنده» از «مرده» همان پيدايش حيات از موجودات بى‌جان است، زيرا مى‌دانيم آن روز كه زمين آماده پذيرش حيات شد موجودات زنده از مواد بى‌جان به وجود آمدند، از اين گذشته دائما در بدن ما و همه موجودات زنده عالم، مواد بى‌جان، جزو سلولها شده، تبديل به موجودات زنده مى‌گردند.

پيدايش مردگان از موجودات زنده، نيز دائما در مقابل چشم ما مجسم است.

(آيه ٢٨)- پيوند با بيگانگان ممنوع! در آيات گذشته سخن از اين بود كه عزت و ذلت و تمام خيرات به دست خداست و در اين آيه به همين مناسبت‌