هنگامى كه انسان گناه مى‌كند، نقطه سياهى در قلب او پيدا مى‌شود؛ اگر توبه كند، آن نقطه سياه محو مى‌شود، و اگر بر گناه بيفزايد زيادتر مى‌شود تا تمام قلب او را فراگيرد و بعد از آن هرگز روى رستگارى نخواهد ديد!» [١]

به همين دليل، در احاديث اسلامى، نسبت به اصرار بر گناه، هشدار داده شده حتّى اصرار بر گناهان كوچك، جزء گناهان كبيره ذكر شده است. [٢]

در حديث معروف امام على بن موسى الرّضا عليه السلام كه در جواب تقاضاى مأمون براى بيان جامعى درباره حلال و حرام و فرائض و سنن، آمده از جمله مسائلى كه بر آن تكيه شده است، اصرار بر گناهان صغيره است كه آن را در رديف گناهان كبيره ذكر فرموده است. [٣]

٣- در حديثى كه در كتاب‌ «خصال» از رسول خدا صلى الله عليه و آله نقل شده چنين مى‌خوانيم:

«ارْبَعُ خِصالٍ يُمِتْنَ الْقَلْبَ: الذَّنْبُ عَلَى الذَّنْبِ ...؛

چهار عمل است كه قلب را مى‌ميراند: گناه بعد از گناه ...» [٤]

شبيه همين معنى در تفسير «الدّر المنثور» نيز آمده است. [٥]

اين تعبيرات بخوبى نشان مى‌دهد كه تكرار يك عمل در قلب و جان انسان بطور قطع اثر مى‌گذارد و سرچشمه تشكيل صفات رذيله و زشت خواهد شد؛ و به همين دليل دستور داده شده است كه هرگاه لغزش و گناهى از مؤمنى سر زند، هر چه زودتر آن را با آب توبه بشويد، و آثار منفى آن را از قلب بزدايد تا به صورت يك «حالت» و «ملكه» و صفت زشت درونى در نيايد؛ مخصوصاً دستور داده شده است كه با احاديث روشنى بخش پيشوايان معصوم عليهم السلام اين گونه زنگارها را از دل بزدايند؛ چنان كه در حديثى از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله مى‌خوانيم:

«انَّ الْقُلُوبَ لَتَرِيْنُ كَما يَرِيْنُ السَّيْفُ وَجَلائُهُ الْحَدِيْثُ؛

دلهاى آدميان زنگار مى‌گيرد همان گونه كه شمشير زنگار مى‌گيرد و صيقل آن حديث است.» [٦]

***

[١]. همان مدرك، حديث ١٣، ص ٢٧١

[٢]. بحارالانوار، ج ١٠ ص ٣٥٩

[٣]. همان مدرك، ص ٣٦٦

[٤]. خصال، جلد، ١، ص ٢٥٢

[٥]. الدرّ المنثور، ج ٦، ص ٣٢٦

[٦]. تفسير نور الثّقلين، جلد ٥، ص ٥٣١، حديث ٢٣