اخلاق در قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٣٦ - عبادت و نيايش روح را پرورش مىدهد

نزديكتر سازد تا پرتوى از جلال و جمال او در وجودش ظاهر شود كه گاه از آن تعبير به «مظهر صفات خدا شدن» مى‌كنند.

در حديثى از امام صادق عليه السلام مى‌خوانيم:

«الْعُبُوُدِيَّةُ جَوْهَرَةٌ كُنْهُها الرُّبُوبِيَّةُ؛

عبوديّت گوهرى است كه ربوبيّت در درون آن نهفته شده است.» [١] اشاره به اين كه عبد تلاش و كوشش مى‌كند كه خود را در صفات شبيه معبود سازد و پرتوى از صفات جلال و جمال او را در خود منعكس كند، و نيز انسان در سايه عبوديّت به جاى مى‌رسد كه به اذن پروردگار مى‌تواند در جهان تكوين، تدبير و تصرّف كند، و صاحب ولايت تكوينيّه شود، همان گونه كه آهن سرد و سياه بر اثر مجاورت با آتش، گرم و سرخ و فروزان مى‌شود؛ اين حرارت و نورانيّت از درون ذات او نيست بلكه پرتو ناچيزى از آتش به او افتاده و به اين رنگ در آمده است.

با اين اشاره به قرآن باز مى‌گرديم و چگونگى تأثير عبادت را در پرورش فضائل اخلاقى در آيات قرآن بررسى مى‌كنيم.

١- يا ايُّهَا الناسُ اعْبُدُوا رَبَّكُمْ الَّذِى خَلَقَكُمْ وَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ‌ (سوره بقره، آيه ٢١)

٢- يا ايُّهَا الَّذينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيامُ كَما كُتِبَ عَلَى الَّذينَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ‌ (سوره بقره، آيه ١٨٣)

٣- وَ اقِمِ الصَّلوةَ انَّ الصَّلوةَ تَنْهى‌ عَنِ الْفَحْشاءِ وَ الْمُنْكَرِ (سوره عنكبوت، آيه ٤٥)

٤- انَّ الْانْسانَ خُلِقَ هَلُوعاً- اذا مَسَّهُ الشَّرُّ جَزُوعاً- وَ اذا مَسَّهُ الْخَيْرُ مَنُوعاً- الَّا الْمُصَّلِينَ- الَّذينَ هُمْ عَلى صَلاتِهِمْ دائِمُونَ‌ (سوره معارج، آيات ١٩ تا ٢٤)

٥- خُذْ مِنْ امْوالِهِمْ صَدَقَةً تُطَهِّرُهُمْ وَ تُزَكِّيهِمْ بِها (سوره توبه، آيه ١٠٣)

٦- الَّذينَ آمَنُوا وَ تَطْمَئِنُّ قُلُوبُهُمْ بِذِكْرِ اللَّهِ الا بِذِكْرِاللَّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ‌ (سوره رعد، آيه ٢٨)

[١]. مصباح الشّريعه، صفحه ٥٣٦ (طبق نقل ميزان الحكمه، واژه عبد)