اخلاق در قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٧١ - اخلاص

لَهُ الدينَ وَ لَو كَرِهَ الكافِرُونَ؛ خداوند (يگانه) را بخوانيد و دين خود را براى او خالص كنيد، هرچند كافران ناخشنود باشند.» (سوره غافر، آيه ١٤)

٣- در جاى ديگر، شخص پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله را مخاطب ساخته و بطور قاطع به او دستور مى‌دهد: «قُلْ انى امِرْتُ انْ اعْبُدَ اللَّهَ مُخْلِصاً لَّهُ الدِّينَ؛ بگو من مأمورم خدا را پرستش كنم، در حالى كه دينم را براى او خالص كرده باشم!» (سوره زمر، آيه ١١)

از اين آيات و آيات متعدّد ديگر كه همين معنى را مى‌رساند بخوبى استفاده مى‌شود كه اخلاص اساس دين و شالوده محكم و ركن ركين آن است.

درباره مخلَصان (خالص شدگان) كه تفاوت آن را با مخلِصين (خالصان) شرح خواهيم داد، تعبيراتى از اين مهمتر ديده مى‌شود:

١- در آيه ٣٩ و ٤٠ سوره حجر مى‌خوانيم كه شيطان بعد از رانده شدن از درگاه خدا، از سر لجاجت و خيره سرى عرض مى‌كند:

«وَ لَاغْوِيَنَّهُمْ اجْمَعينَ- الَّا عِبادَكَ مِنْهُمُ الْمُخْلَصينَ؛

من همه آنها را گمراه خواهم ساخت مگر بندگان مخلصت را!»

اين تعبير نشان مى‌دهد كه موقعيّت بندگان مخلَص آن چنان تثبيت شده است كه حتّى شيطان افسونگر و لجوج طمع خود را از آنها بريده است.

٢- در آيه ٣٩ و ٤٠ سوره صافّات، وعده پاداش فوق‌العاده‌اى كه جز خدا از آن آگاه نيست به آنان داده شده، مى‌فرمايد:

«وَ ما تُجْزَونَ الَّا ما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ- الَّا عِبادَ اللَّهِ الْمُخْلَصينَ؛

شما جز به آنچه انجام مى‌داديد جزا داده نمى‌شويد، مگر بندگان مخلص خدا (كه رابطه‌اى ميان اعمال و جزاى آنها نيست، و بر سرخوان نعت‌الهى بى‌حساب پاداش‌مى‌گيرند.)»

٣- در آيه ١٢٧ و ١٢٨ همين سوره (صافّات) مقام مخلَصين را چنان والا شمرده كه از حضور در دادگاه الهى در قيامت معافند (و يكسره به بهشت جاويدان پروردگار روانه مى‌شوند!)

٤- در آيه ١٥٩ و ١٦٠ همين سوره تنها بيان و توصيف مخلَصين را شايسته ذات پروردگار شمرده است، كه نشان عمق واقعى معرفت آنان است؛ مى‌فرمايد:

«سُبْحانَ اللَّهِ عَمَّا يَصِفُونَ- الَّا عِبادَ اللَّهِ الْمُخْلَصينَ؛

منزّه است خداوند از آنچه آنها توصيف مى‌كنند، مگر (توصيف) بندگان مخلص خدا!»