اخلاق در قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٠٦ - بازگشت به اصول اخلاقى در قرآن

الصَّلوةَ) (سوره لقمان، آيه ١٧)

٣- امر به معروف و نهى از منكر (وَاْمُرْ بِالْمَعْرُوفِ وَانْهَ عَنِ الْمُنْكَرِ) (سوره لقمان، آيه ١٧)

٤- صبر و شكيبايى در مقابل حوادث تلخ زندگى‌ (وَاصْبِرْ عَلى‌ ما اصابَكَ) (سوره لقمان، آيه ١٧)

٥- حسن خلق در برابر مردم‌ (وَلاتُصَعِّرْ خَدَّكَ لِلنَّاسِ) (سوره لقمان، آيه ١٨)

٦- تواضع و فروتنى و ترك تكبّر در برابر خدا و خلق‌ (وَلاتَمْشِ فِى الْارْضِ مَرَحاً انَّ اللَّهَ لايُحِبُّ كُلَّ مُخْتالٍ فَخُورٍ) (سوره لقمان، آيه ١٨)

٧- ميانه‌روى و اعتدال در راه رفتن و سخن گفتن (و همه چيز) (وَاقْصِدْ فِى مَشْيِكَ وَاغْضُضْ مِنْ صَوْتِكَ) (سوره لقمان، آيه ١٩)

به اين ترتيب، مشاهده مى‌كنيم كه قسمت عمده‌اى از فضائل اخلاقى، به عنوان‌ حكمت لقمان‌ در آيات منعكس است كه شامل شكر و صبر و حسن خلق و تواضع و ميانه‌روى و دعوت به نيكيها و مبارزه با بديها مى‌شود، كه ضمن هفت آيه توضيح داده شده است. (آيه ١٣ تا ١٩)

در آيات سه گانه سوره انعام كه از آيه ١٥١ شروع و به ١٥٣ ختم مى‌شود، ده فرمان مهم بيان شده است، كه قسمت مهمّى از اصول اخلاقى را در برگرفته از جمله: ترك ظلم و ستم، نسبت به فرزندان، ايتام، عموم مردم؛ و رعايت عدالت در برابر هر كس، و ترك جانبدارى تعصّب‌آلود از نزديكان و بستگان و دوستان در برابر نقض اصول عدالت، و نيز پرهيز از زشتكاريهاى ظاهر و باطن و همچنين حق‌شناسى در برابر پدر و مادر، و پرهيز از آنچه موجب تفرقه مى‌شود، و نيز اجتناب از هرگونه شرك. [١]

[١]. براى توضيح بيشتر اين فرمانهاى دهگانه كه در آيات سه گانه فوق آمده است، در تفسير نمونه، ذيل همين سه آيه، جلد ششم، صفحه ٢٨ به بعد مراجعه فرماييد