اخلاق در قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٠٩ - رابطه تغذيه و اخلاق در روايات اسلامى
در آيه ٥١ سوره مؤمنون مىخوانيم: «اى پيامبر! از غذاهاى پاكيزه بخوريد و عمل صالح انجام دهيد؛
يا ايُّها الرُّسُلُ كُلُوا مِنَ الطَّيِباتِ وَ اعْمَلُوا صالِحاً».
بعضى از مفسّران معتقدند ذكر اين دو (خوردن غذاهاى پاك و انجام عمل صالح) پشت سر يكديگر دليل بر وجود يك نوع ارتباطى بين اين دو است، و اشاره به اين است غذاهاى مختلف آثار اخلاقى متفاوتى دارد، غذاى حلال و پاك، روح را پاك مىكند و سرچشمه عمل صالح مىشود، و غذاهاى حرام و ناپاك روح و جان را تيره و سبب اعمال ناصالح مىگردد. [١]
در تفسير «روحالبيان» بعد از اشاره به ارتباط عمل صالح با بهرهگيرى از غذاى حلال به اشعار زير استناد شده:
|
علم و حكمت زايد از لقمه حلال |
عشق و رقّت آيد از لقمه حلال! |
|
|
لقمه تخم است و برش انديشهها |
لقمه بحر و گوهرش انديشهها |
و در شعر ديگرى نقل مىكند:
|
قطره باران تو چون صاف نيست |
گوهر درياى تو شفّاف نيست! [٢] |
در تفسير اثنى عشرى، در ذيل همين آيه نيز اشاره به رابطه صفا و نورانيّت قلب و اعمال صالح با تغذيه حلال شده است. [٣]
رابطه تغذيه و اخلاق در روايات اسلامى
گرچه رابطه بالا در آيات قرآنى كمرنگ است، و تنها اشارتى به چشم مىخورد؛ ولى اين معنى (رابطه اخلاق و تغذيه) در روايات اسلامى دامنه گستردهاى دارد كه نمونههايى از آن را در ذيل از نظر مىگذرانيم:
در يك سلسله از روايات، به رابطه تغذيه با سوء اخلاق اشاره شده است از جمله:
١- در روايات متعدّدى مىخوانيم: يكى از شرايط استجابت دعا پرهيز از غذاى
[١]. به تفسير نمونه، جلد ١٤، ذيل آيه ٥١ مؤمنون مراجعه شود
[٢]. «روح البيان»، جلد ٦، صفحه ٨٨.
[٣]. تفسير «اثنى عشرى»، جلد ٩، صفحه ١٤٥