اخلاق در قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٠٨ - ٧- رابطه «اخلاق» و «تغذيه»

جسمانى در روح انسان اثر مى‌گذارد، روح را شاداب و فكر را قوّت مى‌بخشد.

از قديم الايّام تأثير غذاها بر روحيّات اخلاق انسانى مورد توجّه دانشمندان بوده است و حتّى اين مطلب جزء فرهنگ توده‌هاى مردم شده است؛ مثلًا، خونخوارى را مايه قساوت و سنگدلى مى‌شمردند، و معتقد بودند كه عقل سالم در بدن سالم است.

در آيات قرآن مجيد و روايات اسلامى نيز نشانه‌هاى روشنى براى اين معنى ديده مى شود.

از جمله در آيه ٤١ سوره مائده درباره گروهى از يهود كه مرتكب كارهاى خلافى از قبيل جاسوسى بر ضدّ اسلام و تحريف حقايق كتب آسمانى شده بودند، مى‌فرمايد:

«آنها كسانى هستند كه خدا نخواسته است دلهايشان را پاك كند

(اولئِكَ الَّذينَ لمْ يُرِدِ اللَّهُ انْ يُطَهِّرَ قُلُوبَهُمْ ...)!

و بلافاصله در آيه بعد مى‌فرمايد:

«سَمَّاعُونَ لِلْكَذِبِ اكَّالُونَ لِلسُّحْتِ؛

آنها بسيار به سخنان تو گوش فرا مى‌دهند تا آن را تكذيب كنند و بسيار مال حرام مى‌خورند!»

اين تعبير نشان مى‌دهد كه آلودگى دلهاى آنها بر اثر اعمالى همچون تكذيب آيات الهى، و خوردن مال حرام بطور مداوم بوده است؛ زيرا بسيار از فصاحت و بلاغت دور است كه اوصافى را براى آنها بشمرد كه هيچ ارتباطى با جمله‌

«لَمْ يُرِدِ اللَّهُ انْ يُطَهِّرَ قُلُوبَهُمْ»

نداشته باشد.

و از اين جا روشن مى‌شود كه خوردن مال حرام سبب تيرگى آيينه دل و نفوذ اخلاق رذيله و فاصله گرفتن با فضائل اخلاقى است.

در آيه ٩١ سوره مائده درباره شراب و قمار مى‌فرمايد: «شيطان مى‌خواهد در ميان شما به وسيله شراب و قمار، عداوت ايجاد كنند؛

انَّما يُرِيْدُ الشَّيطانُ انْ يُوقِعَ بَيْنَكُمُ العَداوَةَ وَ الْبَغْضاءَ فِى‌الْخَمْرِ وَ الْمَيْسِرِ».

بى شك عداوت و بغضاءِ دو حالت درونى و اخلاقى است كه در آيه بالا رابطه ميان آن و نوشيدن شراب ذكر شده، و اين نشان مى‌دهد كه غذا و نوشيدنى حرامى همچون شراب مى‌تواند در شكل گيرى رذائل اخلاقى همانند پرخاشگرى و ستيزه‌جويى و عداوت و دشمنى اثر بگذارد.