نخستين سؤال در باره آنچه در اين فصل به عنوان حجابهاى دانش و حكمت مطرح شد ، اين است كه قلمرو مانعيت اين موانع تا كجاست ؟ آيا همه اين امور مانع انواع شناختهاى حسّى ، عقلى و قلبى است يا مانعيت آنها مرز خاصى دارد ؟ براى پاسخ به اين سؤال بايد موانع مذكور در اين فصل را به چند دسته تقسيم كرد : دسته اوّل : موانع و آفات علوم رسمى؛ مانند : كم رويى ، بد فهمى و تن آسايى [١] . اين دسته از موانع كه از موانع شناختهاى عقلى به شمار مى رود ، كمترين احاديث اين فصل را به خود اختصاص داده است . دسته دوم : موانعى كه مانعيّت آنها شامل شناختهاى عقلى و قلبى است؛ مثل عُجب ، غرور ، تعصب ، استبداد ، غضب ، پرخورى و شرب خمر [٢] . اين موانع ، انديشه را از تشخيص درست حقايق عقلى و قلب را از بركات الهامها وارشادهاى غيبى الهى محروم مى سازد .

[١] بنگريد به : ح ٧١٢ ، ٧٠٨ و ٧١٠ .[٢] بنگريد به بخش چهارم: موانع شناخت: ابواب : ١ / ١٢ ، ١ / ١٣ ، ١ / ١٥ ، ١ / ١٧ ، ١ / ١٨ ، ١ / ٢٠ ، ١/٢١.