٤٣٧.امام صادق عليه السلام : هيچ مؤمنى نيست جز آنكه در درون دلش دو گوش است : گوشى كه وسواس خنّاس در آن زمزمه مى كند و گوشى كه فرشته در آن مى دمد ، پس خداوند مؤمن را با فرشته تأييد مى كند و اين همان گفته خداوند است : « آنها را با روحى از خود تأييد نمود» .

٤٣٨.امام صادق عليه السلام : براى دل دو گوش است : روح ايمان خير را نجوا مى كند و شيطان شرّ را ، پس هر كدام بر ديگرى چيره شود بر دل مسلط گردد .

٤٣٩.امام صادق عليه السلام ـ خطاب به سليمان بن خالدـ : اى سليمان! براى تو دلى و گوشهايى است . خداوند هرگاه اراده كند كه بنده اى را هدايت كند ، گوشهاى دلش را مى گشايد و هرگاه جز اين بخواهد ، گوشهاى دلش را مى بندد و ديگر هيچ گاه صالح نشود . اين همان كلام خداوند متعال است : «يا چنين است كه بر دلهايشان قفل هايى است؟» .

ر . ك : ص ١٥٧ ح ٤١٥ / و ١ / ٤ .

١ / ٤

مبدأ اصلى همه ادراكات

٤٤٠.امام على عليه السلام : دل دفتر انديشه است .

٤٤١.امام على عليه السلام : دل دفتر ديده است .

٤٤٢.امام على عليه السلام : دل سرچشمه حكمت است .

٤٤٣.در مناظره امام صادق عليه السلام با ابو شاكر ديصانى : ابو شاكر گفت : . . . دانستى كه ما جز آنچه را با چشمهايمان ادراك مى كنيم يا با گوشهايمان مى شنويم يا با دهانهايمان مى چشيم يا با بينيهايمان احساس مى كنيم يا با پوستهايمان لمس مى كنيم ، چيز ديگرى را نمى پذيريم . امام صادق عليه السلام در پاسخ فرمود : حواس پنجگانه را ياد كردى و حال آنكه آنها جز با راهنما قادر به استنباط نيستند؛ همان گونه كه تاريكى جز با چراغ شكافته نگردد .