علم و حكمت در قرآن و حديث - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٣٩٩
١١٠٥.ابن عبّاس : پيامبر خدا صلى الله عليه و آله براى ما خطبه خواند و فرمود : اى مردم! حجّ بر شما مقرّر شده است . اقرع بن حابس برخاست و گفت : اى پيامبر خدا! آيا در هر سال؟ فرمود : اگر مى گفتم [ بلى ] واجب مى شد و اگر واجب مى شد ، بدان عمل نمى كرديد و نمى توانستيد عمل كنيد . حج يك بار واجب است . هركه بيشتر به جا آورد مستحّب است .
١١٠٦.ابن عباس : مردى عرض كرد : اى پيامبر خدا صلى الله عليه و آله! حج در هر سال است؟ حضرت فرمود : بر هر انسان يك حجّ [واجب ]است و اگر گفته بودم : آرى در هر سال ، در هر سال واجب مى شد .
١١٠٧.انس : پيامبر خدا صلى الله عليه و آله خطبه اى خواند كه هرگز نظيرش را نشنيده بودم . فرمود : اگر آنچه را من مى دانستم مى دانستيد ، كم مى خنديديد و فراوان مى گريستيد . ياران پيامبر صلى الله عليه و آله چهره هايشان را پوشاندند و آرام گريستند . مردى گفت : پدر من كيست؟ حضرت فرمود : فلانى . آن گاه اين آيه نازل شد : «از چيزهايى مپرسيد كه اگر آشكار شود ، ناراحتتان مى كند» .
١١٠٨.ابو موسى اشعرى : از پيامبر خدا چيزهايى پرسيده شد كه ناخوش مى داشت . چون پرسشها فراوان گشت خشمگين شد و فرمود : از من بپرسيد . مردى برخاست و گفت : اى پيامبر خدا صلى الله عليه و آله! پدر من كيست؟ حضرت فرمود : پدر تو حذافه است . ديگرى برخاست و گفت : اى پيامبر خدا صلى الله عليه و آله! پدر من كيست؟ فرمود : پدر تو سالم مولاى شيبه است . پس چون عمر خشم را در چهره پيامبر خدا صلى الله عليه و آله ديد گفت : بى گمان ما به سوى خدا عز و جلتوبه مى كنيم .
١١٠٩.ابن عباس : گروهى به ريشخند از پيامبر خدا صلى الله عليه و آله سؤال مى كردند . مردى مى گفت : پدر من كيست؟ و مردى كه شترش را گم كرده بود ، مى پرسيد : شترم كجاست؟ پس خداوند اين آيه را درباره آنان نازل فرمود : «از چيزهايى مپرسيد كه اگر آشكار شود ، ناراحتتان مى كند . . .» .
١١١٠.امام باقر عليه السلام : هنگامى كه درباره چيزى با شما سخن گفتم ، دليل آن را از كتاب خدا از من بخواهيد ، پس امام در يكى از سخنانش فرمود : پيامبر خدا صلى الله عليه و آله از قيل و قال و تباه كردن مال و فراوانى سؤال نهى فرمود . گفته شد : اى فرزند پيامبر خدا صلى الله عليه و آله! اين در كجاى كتاب خداست؟ فرمود : خداوند عز و جلمى گويد : «در بسيارى از نجواى ايشان خيرى نيست ، مگر آنكه به صدقه دادن يا نيكى و اصلاح ميان مردم فرمان دهد» و مى فرمايد : «اموالى را كه خدا مايه قوام شما قرار داده ، به دست نابخردان مسپاريد» . همچنين مى فرمايد : «از چيزهايى مپرسيد كه اگر آشكار شود ، ناراحتتان مى كند .»