علم و حكمت در قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٢٧٥

اگرچه به طور موقت باشد . اگر كسى قرآن را با تدبّر بخواند ، ولى از ظلم ، تعصب ، استبداد ، كبر ، عجب و شرب خمر اجتناب نكند ، قطعا تلاوتش شفا بخش نيست : «خداوند ظالمان و فاسقان را هدايت نمى كند» [١] . قرآن هدايت است ولى براى كسانى كه موانع هدايت را ، كه همان موانع شناخت كه تقواى عقلى است،از سر راه خود بردارند: چنانكه قرآن تصريح مى كند «اين كتابى است كه شك در آن روا نيست راهنماى پرهيزگاران است [٢] » و اگر تلاوت كننده شرايط تلاوت را فراهم نسازد ، نه تنها قرآن شفا بخش نيست و حجابهاى دل را زايل نمى سازد ، بلكه حجابى بر حجابهاى آن مى افزايد چنانكه قرآن كريم مى فرمايد : «وَ نُنَزِّلُ مِنَ الْقُرْءَانِ مَا هُوَ شِفَآءٌ وَ رَحْمَةٌ لِّلْمُؤْمِنِينَ وَ لاَ يَزِيدُ الظَّــلِمِينَ إِلاَّ خَسَارًا ؛ [٣] و از قرآن آنچه براى مؤمنان شفابخش و رحمت است فرو مى فرستيم و ستمكاران را جز زيان نيفزايد» . اينگونه قاريان نه تنها مشمول رحمت حق نيستند ، بلكه مورد لعنت قرآن نيز قرار مى گيرند : «بسى تلاوتگر قرآن است كه قرآن او را لعنت مى كند» [٤] . ساير داروهاى معرفت نيز توضيحاتى دارند كه شرح آن را به فرصتى ديگر موكول مى كنيم .

٤ ـ اصول داروهاى معرفت

آنچه به عنوان داروى معرفت در اين فصل بيان شد ، در واقع به دو عنوان باز مى گردد : يكى قرآن كه مى توان اصطلاح داروى تشريعى را در باره اش به كار برد ، و ديگرى بلاء كه داروى تكوينى است . به سخن ديگر خداوند متعال براى درمان بيمارانى كه به بيمارى حجابهاى معرفت گرفتار شده ، دو دارو در نظام آفرينش قرار