علم و حكمت در قرآن و حديث - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٢٧
نكته قابل تأمل اين است كه اثبات ملازم بودن علم با خشيت خدا از سوى قرآن ، در ادامه سخن در باره چند رشته از علوم طبيعى است . خداوند در قرآن چنين مى فرمايد : «آيا نديده اى كه خدا از آسمان ، آبى فرود آورد و به وسيله آن ميوه هايى كه رنگهاى آنها گوناگون است بيرون آورديم ؟ و از برخى كوهها ، راهها و رگه هاى سپيد و گلگون به رنگهاى مختلف و سياه پررنگ آفريديم و از مردمان و جانوران و دامها كه رنگهايشان همان گونه مختلف است ، پديد آورديم . از ميان بندگان خدا تنها دانايان اند كه از او مى ترسند . آرى خدا پيروزِ آمرزنده است» . بنابر اين علوم طبيعى نيز مى تواند موجب خشيت در مقابل خدا شود؛ به شرط آنكه نور هدايتگر حقيقت علم همراه آن گردد و دانشمند با نور علم به طبيعت بنگرد و در پديده هاى اعجاب انگيزش تأمل نمايد .
٥ ـ اخلاق شايسته از بركات نور علم
يكى از آثار و بركات حقيقت نورانى علم ، خود سازى ، اخلاق نيكو و صفات پسنديده است . اين ويژگى مهم در روايات فراوانى مورد توجه قرار گرفته است ؛ به گفته امام على عليه السلام : «هر اندازه دانش انسان افزون گردد ، توجّه وى نسبت به نفس خود ، بيشتر گردد و در رياضت و اصلاح آن ، كوشش بيشترى مبذول كند» .
٦ـ جدا ناپذيرى جوهر علم از عمل شايسته
يكى از ويژگيهاى برجسته نور علم كه در روايات فراوانى مورد تاكيد قرار گرفته ، عمل صالح است . از نظر اين احاديث اعمال شايسته ثمره علم است و بدون عمل ، چراغ علم در وجود انسان خاموش مى شود .