حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٤٦٦
أنّه يُستَأثَرُ عَلَيكُم فَيُفَضِّلُ غَيرُكُم فى نَصيبِهِ مِنَ الفَى ءِ. وَ الاِستِئثارُ ، الاِنفِرادُ بِالشَّى ءِ . [١] اَثَرة (به فتح همزه و ثاء) اسم است از «آثر، يؤثر، إيثارا»؛ يعنى: عطا كرد . مراد [از حديث نيز ] اين است كه بر شما استئثار مى شود و به ديگرى بيشتر از شما از بيت المال، سهم داده مى شود . استئثار ، يعنى : چيزى را به انحصار در آوردن ؛ چيزى را ويژه خود گردانيدن .
استئثار ، در حديث
واژه «استئثار» در احاديث اسلامى ، كاربرد جديدى ندارد ؛ بلكه در همان معناى لغوى استعمال شده است. در اين جا، اشاره اى داريم به خلاصه و جمع بندى آنچه از پيشوايان اسلام درباره اين موضوع اخلاقى ، سياسى و اجتماعى روايت شده است .
يك . انواع استئثار
استئثار ، از منظر احاديث اسلامى ، به دو بخش تقسيم مى شود : استئثار ستوده و استئثار نكوهيده .
الف ـ استئثار ستوده
استئثار ستوده ، عبارت است از ويژه سازى خويش به حق ، مانند اين كه خداوند متعال ، بخشى از علوم را به خود، ويژه ساخته است ، چنان كه از امام صادق عليه السلام روايت شده است:
[١] النهاية : ج ١ ص ٢٢ .