عقل و فطرت . اين نوع از استئثار نيز بر دو قسم است: اوّل . استئثارى كه تجاوز به حقوق ديگران نيست و تنها ، اقدامى است بر خلاف ارزش اخلاقىِ «ايثار» . دوم . استئثارى كه افزون بر مخالف بودن با ايثار ، تجاوز به حقوق ديگران نيز هست. احاديثى كه ارائه شدند ، ناظر به استئثار نكوهيده اند و شامل ويژه ساختن خود و نزديكان ، همراه با تجاوز به حقوق ديگران مى شوند . بنا بر اين ، آنچه پس از اين درباره استئثار خواهيم گفت ، درباره استئثار نكوهيده، بويژه قسم دوم آن است.

دو . اسباب استئثار

در ادامه تحليل استئثار، و جستجو جهت شناخت و ريشه و منشأ آن، در نهايت به امورى بر مى خوريم كه تمام آنها در جهت نقطه مقابل ايثار قرار دارند . اين امور عبارت اند از: الف ـ بى اعتنايى به حقوق مردم؛ ب ـ بى رغبتى به مكارم اخلاقى؛ ج ـ مبتلا شدن به حرص و بخل و خسّت . ليكن بسنده كردن به اين مقدار در تحليل كافى نيست ؛ چرا كه سزاوار در تحليل ، اين است كه همه جانبه باشد، تا جايى كه روشن شود ريشه حرص و بى اعتنايى به حقوق مردم و بى رغبتى به مكارم اخلاقى در چيست . اصلى ترين عوامل و ريشه هاى استئثار ، خودخواهى و بى ايمانى و يا ضعف ايمان است . اگر ايمان ، خودخواهىِ ذاتىِ انسان را هدايت و مهار نكند ، انسانِ خودخواه ، به طور طبيعى ، انحصارطلب مى شود و همه چيز را براى خود و