استئثار ، مصدر است از ريشه «أثر» در مقابل «ايثار» و به معناى «مقدّم داشتن خود يا وابستگان و هواداران خود بر ديگران در تأمين نيازها و خواست ها» . گاه نيز اين كلمه، در ويژه ساختن خود بر اساس حكمت ، و نه بر مبناى نياز ، به كار مى رود . خليل مى گويد: اِستَأثَرتُ عَلى فُلانٍ بِكَذا و كَذا ، أى آثَرتُ بِهِ نَفسى عَلَيهِ دونَهُ . [١] در فلان چيز بر او استئثار ورزيدم ، يعنى آن را به خود ، اختصاص دادم و به وى چيزى ندادم . و در لسان العرب آمده است: اِستَأثَرَ بِالشَّى ءِ عَلى غَيرِهِ: خَصَّ بِهِ نَفسَهُ وَ استَبَدَّ بِهِ . [٢] در فلان چيز ، بر ديگران ، استئثار ورزيد : آن را ويژه خويش گردانيد و به انحصار خود در آورد . واژه «أثَرَة» نيز به معناى استئثار است . از اين رو، ابن اثير در تفسير حديث «سَتَلقَونَ بَعدى أثَرَةً» [٣] ـ كه منسوب به پيامبر خداست ـ مى گويد: الأثَرَةُ ـ بِفَتحِ الهَمزَةِ وَ الثّاءِ ـ الاِسمُ مِن «آثَرَ يُؤثِرُ إيثارا» ، إذا أعطى . أرادَ

[١] العين : ص ٣٧ .[٢] لسان العرب : ج ٤ ص ٨ .[٣] ر. ك: صحيح البخارى : ج ٣ ص ١٣٨١ ح ٣٥٨١.