آدمى را از ادب ، همين بس كه آنچه را از آن گريزى ندارد ، فرو نگذارد. اهل ايمان كه خود را متعهّد به رعايت ارزش ها مى دانند ، بايد گفتار و كردار آنان سرشار از ادب باشد ، چنان كه پيامبر خدا در توصيف مؤمن فرمود : حَرَكاتُهُ أدَبٌ . [١] حركات (رفتارهاى) او ادب است .

ب ـ تبلور ارزش هاى دينى

ارزش هاى دينى ، عبارت اند از آنچه خداوند متعال ، انجام دادن آن را به صورت واجب يا راجح ، از انسان خواسته است . برخى از احاديث ، به اين معنا اشاره دارند ، مانند : أنَا أديبُ اللّه ِ وعَلِىٌّ أديبى . [٢] من تربيت شده خدا هستم و على ، تربيت شده من است . إنَّ اللّه َ أدَّبَ نَبِيَّهُ عَلى مَحَبَّتِهِ . [٣] خداوند ، پيامبرش را بر محبّت خويش پَروَرْد . إنَّ المُؤمِنَ يَأخُذُ بِأدَبِ اللّه ِ . [٤] مؤمن ، به آداب خدا رفتار مى كند . مؤدّب بودن به آداب الهى ، در اين گونه احاديث ، بدين معناست كه ارزش هاى دينى ، در گفتار و كردار پيشوايان اسلام و رهروان آنها تبلور مى يابند . در اين جا توجّه به دو نكته ، ضرورى است :

[١] . ر . ك : ج ٢ ص ١٥٢ ح ١٠٥٧ .[٢] . ر. ك : ص ٨ ح ٥٦٧٤ .[٣] . ر. ك : دانش نامه ميزان الحكمه : ج ٢ ص ٢١٠ ح ٧٩٢ .[٤] . ر. ك : ص ١٠ ح ٥٦٧٦ .