حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٢٥
٩ / ٨
آفات تربيت
الف ـ زياده روى در ملايمت و محبّت
٥٧٠٧.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : گروهى، گروهى ديگر را چنان دوست داشتند كه در راه دوستى آنان ، نابود شدند . شما مانند ايشان نباشيد . و گروهى، گروهى ديگر را چنان دشمن داشتند كه در راه دشمنى با آنان ، نابود شدند . مانند اينان نيز نباشيد.
ب ـ خشم
٥٧٠٨.الكافى ـ به نقل از على بن اسباط ، از يكى از شيعيان ـ: پيامبر خدا از ادب كردن ( تنبيه ) در هنگام خشم ، نهى فرمود.
ج ـ درشتى
٥٧٠٩.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : مؤمن ، نرم خو ، مهربان و باگذشت است و داراى خوى نيك است ؛ ولى كافر ، درشت خوى و خشن است و بدخوى و متكبّر.
٥٧١٠.الكافى ـ به نقل از يونس بن رباط ـ: از امام صادق عليه السلام شنيدم كه : «پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود : رحمت خدا بر آن كس كه فرزندش را بر نيكى و فرمانبرى اش [از والدين ]يارى برساند». گفتم : چگونه او را بر نيكى كردن و فرمان بردارى اش يارى برسانَد؟ فرمود : «كار اندك او را بپذيرد و از كارى كه برايش دشوار است ، چشم بپوشد و بيش از توانش، از او تكليف نخواهد ، و با او خشونت نورزد ؛ زيرا ميان او و در آمدن فرزندش به مرزى از مرزهاى كفر ، جز اين نيست كه آن فرزند ، وارد نافرمانى از والدين و يا قطع رَحِم شود». [١] پيامبر خدا سپس فرمود : «بهشت ، پاك و خوش است . خداوند ، آن را پاك و خوش قرار داده و بوى آن را خوش گردانيده است و از فاصله دو هزار سال ، بويش به مشام مى رسد ؛ امّا كسى كه نافرمانى والدين كند يا قطع رَحِم كند و يا متكبّرانه راه برود ، بوى بهشت را استشمام نخواهد كرد».
[١] مقصود ، اين است كه اگر پدر ، با فرزندش به درستى رفتار نكند و بر خلاف توصيه هايى كه در اين حديث شده است، با او رفتار كند ، ممكن است فرزند به مسير نافرمانى از پدر و قطع ارتباط با آنان كشانده شود كه اين خود ، نوعى كفر يا ناسپاسى است و يا زمينه ساز آن است .