حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٢٢٧
٢٤ / ٢
راستگوترينِ مردم
٥٩٤٩.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : كسى بيش از همه ، مردم را راستگو مى داند كه راستگوترينِ آنهاست و كسى بيش از همه ، مردم را دروغگو مى داند كه دروغگوترينِ آنهاست .
٢٤ / ٣
صِدّيق
٥٩٥٠.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : بر شما باد راستى (صِدق) [١] ؛ زيرا راستى به نيكى (بِرّ) [٢] ره نمون مى شود، و نيكى به بهشت . آدمى چندان راست مى گويد و راستى مى جويد ، تا آن كه نزد خداوند از صدّيقان قلمداد مى شود .
٢٤ / ٤
صِدّيقان
قرآن
«و كسانى كه از خدا و پيامبر اطاعت كنند، با كسانى خواهند بود كه خدا ايشان را گرامى داشته است [ ؛ يعنى ] : پيامبران و صدّيقان و شهيدان و شايستگان ، و آنان چه نيكو همدمانى هستند!» .
«و كسانى كه به خدا و پيامبران وى ايمان آورده اند، آنان همان صدّيقان اند و پيش پروردگارشان گواه خواهند بود [ و ]ايشان راست اجر و نورشان. و كسانى كه كفر ورزيده اند و آيات ما را تكذيب كرده اند، آنان همدمانِ آتش اند» .
[١] ابو حامد غزّالى مى گويد : بدان كه كلمه «راستى (صدق)»، در شش معنا به كار مى رود : راستى در گفتار ، راستى در نيّت و اراده ، راستى در تصميم ، راستى در به كار بستن تصميم ، راستى در كردار و راستى در تحقّق بخشيدن به همه اوامر دين . بنا بر اين ، هر كس راستى در همه اين موارد را دارا باشد ، صدّيق است ؛ زيرا «صدّيق»، صيغه مبالغه از «صدق» است .[٢] در لسان العرب ، ذيل همين حديث ، درباره معناى «بِرّ» مى نويسد : علما در معناى «برّ» اختلاف كرده اند . بعضى آن را به معناى «صلاح» دانسته اند و بعضى به معناى «خير» ؛ امّا اين كلمه ، همه اين معانى را در بر دارد . بِرّ، به معناى : صدق و طاعت و تقوا و خير دنيا و آخرت نيز آمده است .