الزهيد : الشى ء القليل و الزّاهد فى الشى ء الراغب عنه و الراضى منه بالزّهيد أى القليل . [١] زهيد يعنى : چيز اندك . «الزاهد فى الشى ء» ، يعنى : بى اعتنا به آن چيز و رضايت دادن به اندك از آن . بنا بر اين ، هر چند كلمه زهد ، هم در قِلّت و هم در بى رغبتى كاربرد دارد ، امّا تأمّل در كلمات واژه شناسان نشان مى دهد كه معناى نخست ، اصل و معناى دوم ، فرع آن است .

زهد ، در قرآن و حديث

مادّه «زهد» در قرآن ، تنها يك بار ، در داستان يوسف عليه السلام به كار رفته است : «وَ شَرَوْهُ بِثَمَنِم بَخْسٍ دَرَ هِمَ مَعْدُودَةٍ وَ كَانُواْ فِيهِ مِنَ الزَّ هِدِينَ . [٢] و او را به بهاى ناچيزى ، به چند درهم ، فروختند و به او بى رغبت بودند » . يعنى فروشندگان يوسف ، به دليل زهد (بى رغبتى) به وى ، او را به بهاى اندكى فروختند . در اين آيه ، «زهد» در «بى رغبتى» به كار رفته است و ارتباط آن با بهاى اندك ، نشان دهنده معناى اصلى و فرعى آن است . در احاديث اسلامى غالبا مادّه «زهد» در «بى رغبتى» به كار رفته و به ندرت در معناى «قِلّت» استعمال شده است . توضيحات كوتاهى درباره تعريف زهد ، نشانه هاى آن ، تفاوت زهد اسلامى و رهبانيت مسيحى ، حكمت زهد و راه هاى دستيابى به آن ، ارائه مى گردد :

[١] . معجم مقاييس اللغة : ج ٣ ص ٣٠ .[٢] . الصحاح : ج٢ ص٤٨١ .[٣] . مفردات ألفاظ القرآن : ص٣٨٤ .[٤] . يوسف : آيه ٢٠ .