حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ١١٣
ج ـ انبياى الهى ، امينان خداوند منّان در ابلاغ وحى به مردم هستند . د ـ اوصيا ، انبيا و اهل بيت خاتم انبيا ، امينانِ خداوند متعال در تبيين وحى و رهبرى مردم اند . ه ـ انسان ، در ميان همه موجودات ، بزرگ ترين امانتدار خداوند منّان است . او امانتى را به دوش مى كشد كه آسمان ها و زمين و كوه ها از حمل آن ناتوان اند : «إِنَّا عَرَضْنَا الْأَمَانَةَ عَلَى السَّمَـوَ تِ وَ الْأَرْضِ وَ الْجِبَالِ فَأَبَيْنَ أَن يَحْمِلْنَهَا وَ أَشْفَقْنَ مِنْهَا وَ حَمَلَهَا الْاءِنسَـنُ إِنَّهُ كَانَ ظَـلُومًا جَهُولًا . [١] ما امانت [خويش] را بر آسمان ها و زمين و كوه ها عرضه كرديم و آنها از قبول آن خوددارى كردند و از آن بيمناك شدند و انسان آن را پذيرفت، كه انسان ستمگر و نادان است» . حافظ شيرازى ، مضمون اين آيه را به زبان شعر ، چنين بيان مى كند : آسمان ، بار امانت نتوانست كشيد قرعه كار به نام من ديوانه زدند بار گران قدر امانتى كه انسان ، تاب تحمّل آن را دارد و موجودات ديگر ندارند ، مسئوليتى است كه استعداد تكامل اختيارى و رسيدن به مقام خليفة اللّهى بر عهده او مى نهد . آنچه از ابزار و امكانات مادّى و معنوى به انسان داده شده است ، همه و همه ، اجزاى همان مقامى است كه بار اين امانت را بر دوش وى مى گذارد ، و اگر انسانى شكوفا شد و اين بار امانت را به مقصد رساند ، خود نيز تبديل به امانت ارزشمند ديگرى براى جامعه بشرى مى گردد كه به وسيله او انواع بلاها از مردم ، دفع مى گردند . [٢] بنا بر اين ، تفسير كردن امانتى كه توان تحمّل آن در نظام آفرينش ، ويژه انسان
[١] . احزاب : آيه ٧٢ .[٢] . ر.ك : دانش نامه ميزان الحكمه : ج ٧ ص ٤٥١ (فصل پنجم : امانتداران / انسان) .