حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٥٤٥
٤ / ٢
پاداش عيادت
١١٠٥٦.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : عيادت بيمار ، پاداشى بزرگ تر از تشييع جنازه دارد .
١١٠٥٧.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : گام هايى كه عيادت كننده بيمار از خانه خود تا نزد او بر مى دارد ، در باغ هاى بهشتْ برداشته شود .
١١٠٥٨.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هر كس به عيادت بيمارى برود ، در وادى رحمت الهى فرو رفته و چون نزد بيمار بنشيند ، در آن غوطه ور شده است .
١١٠٥٩.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : عيادت كننده بيمار ، در راه بهشت، گام مى نهد . [١]
١١٠٦٠.صحيح مسلم ـ به نقل از ثوبان (وابسته پيامبر خدا) ـ: پيامبر خدا فرمود : «هر كس به عيادت بيمارى برود ، در خُرفه [٢] بهشت است» . پرسيدند : خُرفه بهشت چيست؟ فرمود : «فصل چيدن ميوه هايش» .
١١٠٦١.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هر كس بيمارى را عيادت كند ، منادى اى از آسمان او را مى خواند كه : «اى فلانى! خوش باش و گام برداشتنت به پاداش بهشت ، گوارايت باد!» .
١١٠٦٢.مسند ابن حنبل ـ به نقل از ابو فاخته ـ: [امام] على عليه السلام فرمود : «از پيامبر صلى الله عليه و آله شنيدم كه مى فرمود : هيچ مسلمانى ، مسلمان ديگر را عيادت نمى كند ، مگر اين كه از پگاه تا شامگاه ، هفتاد هزار فرشته بر او درود مى فرستند و خداوند ، براى او خريفى در بهشت قرار مى دهد » . پرسيديم : اى امير مؤمنان! مقصود از «خَريف» چيست؟ فرمود : «نهرى كه نخل را سيراب مى كند» .
[١] سيّد رضى ، در تفسير اين حديث ، به دو احتمال پرداخته و در اين باره ، چنين گفته است: «در اين روايت ، بنا بر هر يك از دو تفسير، مجاز وجود دارد. اگر مقصود از مخارف [در جمله عائد المريض على مخارف الجنّة ] ، جمع كلمه مخرف به معناى چيدن نخل باشد، در اين صورت ، گويا پيامبر خدا براى كسى كه به عيادت بيمارى مى رود ، بر ورود وى به بهشت ، گواهى داده و آن را حتمى دانسته است، تا جايى كه در حالى كه هنوز آن بنده در دنيا ، يعنى سراى تكليف به سر مى برد، از باب اعتماد كامل به بهشتى بودن وى و جاى گرفتن او در آن سراى امن، درباره وى با عبارتى به بيان حالش پرداخته كه گويا همين اكنون ، در بهشتْ جاى گرفته و آن جا استقرار يافته است. همين نكته ، خود، مجازِ موجود در حديث است. و اگر مقصود از مخارف ، جمع مخرفه به معناى راه باشد ـ چنان كه از يكى از صحابيان نيز نقل شده كه پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: وتركتكم على مثل مخرفة النعم؛ شما را بر گذرگاه آشكار نعمت ها گذاردم و آن را با گام هايى كه بر آن نهاده شده و آمد و شد فراوانى كه در آن صورت پذيرفته است ، نشانه گذارى كردم ـ ، در اين صورت ، محلّ مجاز در سخن پيامبر صلى الله عليه و آله اين است كه ايشان ، عيادت كننده بيمار را به سانِ كسى دانسته كه در راهى، گام نهاده است كه به بهشت مى رسد و او را به سراى جاودانگى راهبر مى شود» .[٢] مقصود از «خرفه» ، ميوه هاى نخل اند كه به گاه رسيده شدن ، چيده مى شوند. گويا آن كس كه به عيادت بيمار مى رود ، در پاداشى كه به چنگ مى آورد ، كسى را مى مانَد كه بر نخلى از نخل هاى بهشت است و ميوه هاى آن را مى چيند.