حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٢٧٨
هر مالِ اندوخته شده اى است . بر اين اساس ، بيشتر مفسّران [١] بر آن اند كه ذكر طلا و نقره در آيه ياد شده ، از باب غلبه است .
زراندوزى ، در حديث
با بررسى روايات ذكر شده در اين كتاب ، مى توان احاديث مربوط به تفسير زراندوزى را در سه دسته جاى داد: دسته اوّل . احاديث دال بر اين كه كنز ، يعنى مطلق مال اندوزى و حتّى شامل اندوختن يك قيراط نيز مى شود . دسته دوم . احاديثى كه به روشنى دلالت مى كنند كه زراندوخته ، شامل مالى است كه زكات آن پرداخت نشده باشد و آنچه زكاتش داده شده باشد ، كنز به شمار نمى آيد . دسته سوم . رواياتى كه مقدار معيّنى از مال را كه ماوراى آن ، زراندوزى محسوب مى شود ، نشان داده اند . اين روايات شامل سه دسته هستند: الف . احاديث تعيين كننده مقدارهاى مختلف مانند شصت شتر يا دو هزار درهم يا دوازده هزار درهم . ب . حديثى كه به موجب آن ، مال افزون بر چهار هزار درهم ، كنز است ، خواه زكات آن ادا شده و خواه نشده باشد . ج . احاديثى كه بنا بر آنها ، مقدارهاى گوناگونى براى مالى كه انسان مى تواند ذخيره كند ، نهاده شده است . [٢]
[١] . توبه : آيه ٣٤.[٢] . نساء : آيه ٢٣.[٣] . ر.ك : التفسير الكبير : ج١٦ ص٤٥ ، مجمع البيان : ج٥ ص٤٠ ، المنار : ج١٠ ص٣٩٥ ، الميزان في تفسير القرآن : ج٩ ص٢٥٠ .[٤] ر . ك : توسعه اقتصادى بر پايه قرآن و حديث .[٥] ر.ك : توسعه اقتصادى بر پايه قرآن و حديث : بخش پنجم / فصل يكم / پرهيز دادن از زراندوزى .[٦] . ر.ك : دانش نامه امير المؤمنين عليه السلام بر پايه قرآن ، حديث و تاريخ : بخش چهارم / فصل چهارم : موجبات شورش بر عثمان .[٧] ر . ك : ص ٣٢٥ (فصل دوم : نازپروردگى) .