حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٤٣٥
٢ / ١٠
تلبينه
١٠٨١١.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : تَلبينه [١] دل بيمار را آرامش مى دهد و بخشى از اندوه را مى برد.
١٠٨١٢.امام صادق عليه السلام : پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: «اگر چيزى وجود داشت كه انسان را در برابر مرگ ، سود مى بخشيد ، تلبينه سود مى بخشيد» . پرسيده شد : اى پيامبر خدا! تلبينه چيست؟ فرمود : «شورباى فراهم آمده با شير . شورباى فراهم آمده با شير» و اين را سه بار تكرار كرد .
١٠٨١٣.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : بر شما باد آن ناخوشايندِ سودمند : تلبينه . سوگند به آن كه جان محمّد در دست اوست ، آن ، شكم را مى شويد ، چنان كه كسى از شما چرك را با آب از صورت خود فرو مى شويد .
٢ / ١١
خرما
١٠٨١٤.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : جبرئيل عليه السلام گفت : «خرماى بَرْنى [٢] . . . آب ستون فقرات را مى افزايد» .
١٠٨١٥.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : بر شما باد برنى ؛ چرا كه خستگى را از ميان مى برد ، در برابر سوزِ سرما گرمى مى دهد ، در برابر گرسنگى سير مى كند و در آن ، هفتاد و دو باب شفاست .
١٠٨١٦.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : عَجْوه، [٣] از بهشت است و درمان زهر ، در آن است .
[١] آشى كه از سبوس و شير و عسل سازند (لغت نامه دهخدا : همين مادّه) . ابن اثير در النهاية (ج٤ ص٢٢٩) آورده است: تلبينه و تلبين ، شوربايى است كه از آرد يا سبوس فراهم مى سازند و گاه نيز قدرى عسل بدان مى آميزند. اين شوربا به سبب شباهت به شير (لبن) و نيز غلظت كم آن ، «تلبينه» نام گرفته كه اسم مرّه است از «تلبين»، مصدر «لَبَّنَ القوم» به معناى : به آنان شير نوشاند. در قاموس (ج٤ ص٢٦٥) نيز آمده است : «تلبين» و همين واژه با افزوده «هاء» در آخر آن ، شوربايى است فراهم آمده از : سبوس، شير و عسل و يا فقط از سبوس .[٢] بَرنى ، نوعى از خرماى مرغوب است كه به شكل دايره و به رنگ سرخ مايل به زرد است (المعجم الوسيط : ج١ ص٥٢) .[٣] عَجوه ، نوعى از خرماى مدينه است، بزرگ تر از خرمايى به نام صيحانى، و رنگ آن ، سرخ تيره مايل به سياه و از كاشته هاى پيامبر صلى الله عليه و آله است (النهاية : ج ٣ ص ١٨٨).