حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٣٦٣
توضيحاتى درباره آفات توسعه و پرهيز از آنها
براى فهم بهترِ مضامين احاديث مربوط به آفات توسعه ، و نيز به منظور درك اهداف اين احاديث ، بايد به نكات زير عنايت نمود: ١ . تحليل و فهم مطالب اين فصل ـ كه به آفات توسعه و راه هاى پرهيز از آنها اختصاص دارد ـ جز در چارچوب پيوند با توسعه پايدار و فراگير ، ممكن نيست ؛ يعنى اگر مفهوم توسعه به نيازهاى مادّى و زودگذر محدود شود ، ديگر سخن گفتن از آفات توسعه معنا ندارد . بحث از موانع توسعه ـ كه پيش از اين ، از آنها ياد شد ـ نيز چنين است . ٢ . مهم ترين آفت توسعه ، در نگرش مادّى به جهان ، نهفته است . اين آفت ، به قدرى خطرناك است كه حتّى توسعه با مفهوم محدود دنيايى اش را نيز به ضدّ توسعه تبديل مى كند . جهان بينى مادّى ، ارتباط انسان با آفريننده جهان و عالم ابديت را ناديده مى گيرد و غفلت از ياد خداى سبحان و آخرت ، خود ، از انواع مفاسد و آفات (آفات اقتصادى) محسوب مى شود . در چارچوب جهان بينى مادّى ، اصول اعتقادى توسعه ، هيچ معنا و مفهومى ندارد . در نتيجه انسان به انتظار نمى نشيند تا تلاش هاى مشروع او براى دستيابى به اهداف اقتصادى نتيجه دهد ؛ بلكه كافى است تا آن تلاش ها دير به مقصود رسند يا