دانشنامه قرآن و حديث - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٨٩
«[ رفتارشان ]مانند رفتار خاندان فرعون و كسانى است كه پيش از آنان بودند: به آيات خدا كفر ورزيدند . پس خدا به [ سزاى ]گناهانشان ، گرفتارشان كرد. آرى . خداوند ، نيرومندِ سختْ كيفر است» .ر . ك : هود : آيه ١٦ و ١١٧ ، اسرا : آيه ١٧ ، غافر : آيه ٢١ ، دخان : آيه ٣٧ ، احقاف : آيه ١٨ و ١٩ و ٢٣ ـ ٢٥ ، حاقّه : آيه ٩ ـ ١٠ .
٤ / ١١
اختلاف
٦٥.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : اختلاف نكنيد ؛ زيرا پيشينيانِ شما اختلاف كردند و نابود شدند .
٦٦.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله ـ آن گاه كه يارانش را در پىِ كارى فرستاد و آنان ، در ميان خود ، اختلاف كردند ـ :شما از نزد من با هم رفتيد و جدا آمديد؟! پيشينيانِ شما را همين جدايى از ميان بُرد .
٦٧.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هيچ امّتى پس از پيامبرش اختلاف نكردند ، مگر آن كه باطل گرايان آنها بر حق گرايانشان چيره آمدند .
٦٨.المستدرك على الصحيحين ـ به نقل از حُذَيفة بن يمان ـ :پيامبر خدا فرمود : «امّت من ، هرگز به فتنه (/ گم راهى) نخواهد افتاد ، مگر آن گاه كه تمايز و تمايل و مَقامِع در ميان آنها پديد آيد» . گفتم : اى پيامبر خدا! تمايز چيست؟ فرمود : «تمايز ، عصبيّتى[١] است كه مردم ، پس از من ، در اسلام پديد مى آورند» . گفتم : تمايل چيست؟ فرمود : «تجاوز قبيله اى به قبيله اى و روا شمردن ريختن خون آنان است» . گفتم : مَقامِع چيست؟ فرمود : «حركت كردن [و لشكركشى مردمِ] شهرها به سوى همديگر و به جنگ هم برخاستن» .
[١] . عصبيّت : قوم گرايى ، تعصبات نژادى و قبيله اى .