دانشنامه قرآن و حديث - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٣٤٣
١٨.امام عسكرى عليه السلام ـ به شيعيانش ـ :سفارش مى كنم شما را به ترس از خدا ، و پارسايى در دينتان ، و كوشش براى خدا ، و راستگويى ، و پس دادن امانت به كسى كه به شما امانتى سپرده است ، نيكوكار باشد يا تبهكار .
١ / ٥
بازگرداندن امانت ، حتّى به دشمن
١٩.امام صادق عليه السلام : از خدا بترسيد ، و امانت ها را به [صاحبانشان] سياه و سفيد بازگردانيد ، اگر چه حَرورى (خوارج) باشد ، و اگر چه شامى (پيرو بنى اميّه) باشد .
٢٠.تهذيب الأحكام ـ به نقل از محمّد بن على حلبى ـ :مردى از طرفداران مروانيان ، هزار دينار به من امانت سپرد و ناپديد شد . من مانده بودم كه با آن دينارها چه كنم . خدمت امام صادق عليه السلام رفتم و داستان را براى ايشان تعريف كردم و گفتم : شما به اينها سزاوارتريد . فرمود : «نه ، پدرم عليه السلام مى فرمود : ما با آنها همانند زمان صلح و آتش بس هستيم . امانت هايشان را پس مى دهيم ، گم شده شان را بر مى گردانيم ، له و عليه آنها شهادت مى دهيم ؛ زيرا اگر چند دستگى پيش آيد ، هيچ كس نمى تواند دوام آورد» .
٢١.الكافى ـ به نقل از محمّد بن قاسم ـ :از امام كاظم عليه السلام در باره مردى [از مَوالى و غير عرب][١] پرسيدم كه مالى قيمتى نزد مردى امانت مى گذارد . آن كه مال به او سپرده شده ، مردى از عرب است و مى تواند چيزى به او پس ندهد ، و آن مرد هم كارى از دستش بر نمى آيد . از طرفى مردى كه به او امانت سپرده ، شخصى پليد و خارجى مذهب است ـ و چيزى [از بدگويى در باره آن مرد] فروگذار نكردم ـ . امام عليه السلام فرمود : «به او بگو كه آن [امانت] را به وى پس دهد ؛ زيرا آن مرد ، آن مال را در امان خدا به او سپرده است» .
[١] مطلب ميان دو قلّاب را از مختلف الشيعة (ج ٦ ص ٧٠) و الإستبصار (ج ٣ ص ١٢٢) افزوديم .