يكصد آيه يكصد درس - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٢١
تعريف محكم و متشابه از آيه مزبور بخوبى روشن مىشود كه آيات قرآن كريم به دو دسته كلى تقسيم مىشود:
الف- آيات محكم ب- آيات متشابه آيه محكم، آيهاى است كه معنى و مراد آن روشن است و با معنى غير مراد، اشتباه نمىشود، «١» يعنى خواننده بدون ترديد و اشتباه به معنايش پىمىبرد، «٢» مانند آيه «لَيْسَ كَمِثْلِه شَىْءٌ» «٣» هيچ چيز، مانند او نيست. اينكه چيزى مانند او نيست، بسيار روشن است.
همچنين آيه «لا تُدْرِكُهُ الْابْصارُ وَ هُوَ يُدْرِكُ الْابْصارَ» «٤» ديدهها او را درك نمىكند، ولى او ديدهها را درك مىكند.
آيه متشابه، آيهاى است كه بر خلاف آيه محكم، داراى تشابه است؛ يعنى بر چند معناى متشابه دلالت مىكند «٥» و معنى آن به كمك آيات ديگر (يعنى آيات محكم) روشن مىشود و گرنه انسان در فهم آن دچار اشتباه مىگردد، مثل آيه «الرَّحْمنُ عَلَى الْعَرْشِ اسْتَوى» «٦» خداى رحمان، بر عرش، استقرار يافتهاست.
راسخان در علم همانطور كه آيات قرآن كريم به محكم و متشابه تقسيم مىشود، مردم هم در برخورد با قرآن به دو دسته تقسيم مىشوند؛ عدهاى كه در قلوبشان زيغ و انحراف است و گروهى كه راسخ در علمند. «٧»