.
واى بر عيب‌جويان‌ . «وَيْلٌ لِكُلِّ هُمَزَةٍ لُمَزَةٍ» «١» واى بر هر طعنه زننده عيبجوى.
تبيين واژه‌ها هُمَزه و لُمَزه هردو صيغه مبالغه است، اوّلى از ماده «هَمْز» به معناى «شكستن» است.
از آنجا كه افراد طعنه‌زن و خرده‌گير، شخصيت ديگران را درهم مى‌شكنند، به آنها «همزه» اطلاق شده است. دومى از ماده «لَمْز» در اصل به معناى غيبت‌كردن و عيبجويى نمودن است. «٢» مفسران در تبيين مراد از اين دو لفظ، احتمالات زيادى داده‌اند؛ ولى با توجه به مجموع نظريه‌ها معلوم مى‌شود كه اين دو واژه به يك معناست و مفهوم وسيعى دارد كه هر گونه عيبجويى، غيبت، طعن و استهزا به وسيله زبان و علايم و اشارات و سخن‌چينى و بدگويى را دربرمى‌گيرد. همچنين افرادى كه با شكلك درآوردن به مسخره كردن ديگران پرداخته و يا در شوخى‌ها، ديگران را بازيچه دست خود قرار مى‌دهند، از مصاديق اين آيه قرار مى‌گيرند.
تهديدى سخت‌ تعبير ويل در اين آيه نشان‌دهنده موضعگيرى سخت قرآن درباره افراد عيبجو و مسخره‌كننده است. در توبيخ اين صف زشت، تعبيرات ديگرى نيز در قرآن وجود دارد كه درباره هيچ گناهى مانند آن ديده نمى‌شود، به عنوان مثال، در مورد منافقانى كه مؤمنان‌