يكصد آيه يكصد درس - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٨٤
دريغ نورزد.
. دعوت خدا از نفس مطمئنّه . «يا ايَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ ارْجِعى الى رَبِّكِ راضِيَةً مَرْضِيَّةً فَادْخُلى فى عِبادى وَ ادْخُلى جَنَّتى» «١» اى نفس آرام گرفته به سوى پروردگارت بازگرد، در حالى كه تو از او خشنود و او از تو خشنود است و در سلك بندگانم داخل شو و در بهشتم وارد شو.
مراتب نفس از قرآنمجيد و كلمات بزرگان دين استفاده مىشود كه نفس انسان داراى سه مرتبه است:
١- «نفس اماره» يعنى نفس سركش كه پيوسته انسان را به زشتيها و بديها دعوت مىكند و شهوت و زشتى را در مقابل او زينت مىبخشد و او را به گناه وادار مىسازد.
قرآن از زبان حضرت يوسف مىفرمايد:
«وَ ما ابَرِّىءُ نَفْسى انَّ النَّفْسَ لَامَّارَةٌ بِالسُّوءِ» «٢» من نفس خود را تبرئه نمىكنم، چرا كه نفس سركش همواره به بديها فرمان مىدهد.
٢- «نفس لوّامه»، اگر نفس از مرحله قبلى ترقّى كند، به اين مرحله مىرسد و نسبتاً بيدار و آگاه مىشود، هر چند هنوز در مقابل گناهان مصونيت پيدا نكرده و گاه لغزش دارد؛ امّا پس از هر لغزش متوجه اشتباه خود شده و خويش را سرزنش مىكند و توبه مىنمايد. در قرآن مجيد مىخوانيم: