يكصد آيه يكصد درس - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١١٩
تفرقه دينى در اين آيه و آياتى ديگر، مسلمانان به وحدت دينى دعوت شده، از اختلاف، تفرقه و گروه گروهشدن دينى نهى شدهاند. متأسفانه امتهاى گذشته، بعد از پيامبرانشان، در دين خدا تفرقه ايجاد كردند و فرقه فرقه شدند و هر فرقهاى خود را بر حق شمرد و ديگران را تكفير كرد. همان طور كه در روايات نيز بدان تصريح شده، يهود و نصارا هر كدام به بيش از هفتاد فرقه تقسيم شدند «١» و هر فرقه اعتقاداتى مخالف اعتقاد فرقههاى ديگر مطرح كرد. با اينكه دين خدا يكى بيش نبود، ولى با تفسير و تأويلهاى بيجا آن را شعبه شعبه كردند. اين آيه و آيات مشابه، ناظر به همين اختلاف شومى است كه در اديان قبل از اسلام رخ داد و مسلمانان را از افتادن به ورطه هولناك چنين اختلافى برحذر مىدارد.
منشأ تفرقه چيست؟
گاهى تفرقه، ناشى از جهل است. بطور طبيعى انسانهايى كه علم كامل ندارند، بر اثر عدم درك صحيح و جهل نسبت به جنبههاى گوناگون يك مسأله، به علم ناب نمىرسند و بين آنان اختلاف مىافتد. اين اختلاف كه آن را «اختلاف قبل العلم» مىگوييم، اختلاف نامقدسى نيست، بلكه برعكس باعث كوشش، تحقيق، تفحّص و رشد مىگردد و همين اختلافها بوده كه دانشمندان را به كشف ناشناختهها واداشته و رشد علوم را درپى داشتهاست.
بعضى از اختلافها، اختلاف پس از آگاهى است، يعنى با اينكه بطلان رأى و نظرش آشكار شده، ولى از روى هواىنفس و براى حفظ رياست و ... بر نظر باطل خود اصرار مىورزد و اختلاف ايجاد مىكند. اين اختلاف، ظالمانه است و قرآن آن را «بغى» و ستمگرى شمرده است.
«وَ مَااخْتَلَفَ فيهِ الّا الَّذينَ اوتُوهُ مِنْ بَعْدِ ما جاءَتْهُمُ الْبَيِّناتُ بَغْياً بَيْنَهُمْ» «٢»