يكصد آيه يكصد درس - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٩٦
بعضى گفتهاند: منظور از «معيشت ضنك» عذاب قبر و شقاوتهاى زندگى برزخى است. البته عذاب قبر نيز مىتواند يكى از مصاديق آن باشد. «١» كورى در قيامت دوّمين اثر روگردانى از ياد حق نابينايى در آخرت است. نابينايى كافران در حقيقت تجسّم فراموشكارى و خود را به فراموشى زدن در دنياست. كافران در دنيا، چشم دلشان را به روى حقايق و نشانههاى خدا مىبندند و ياد خدا را به فراموشى مىسپارند، خداوند نيز در قيامت آنها را فراموشكرده، بينايى آنها را مىگيرد و چون اعتراض مىكنند، همين جواب را مىشنوند. «٢» . صالحان، وارثان زمين . «وَ لَقَدْ كَتَبْنا فِى الزَّبُورِ مِنْ بَعْدِ الذِّكْرِ أَنَّ الْارْضَ يَرِثُها عِبادِىَ الصَّالِحُونَ» «٣» ما در زبور- پس از تورات- نوشتيم كه اين زمين را بندگان صالح من به ارث خواهند برد.
وراثت زمين، پاداش مؤمنان نيكوكار خداوند در آيه ياد شده، به بندگان صالحش، وراثت زمين و تسلط بر منافع و بهرهبردارى از آن را وعده داده است؛ به اين معنا كه زمين بزودى از پليدى شرك و گناه پاك مىشود و صالحان جامعه بشرى- كه خداى را بندگى مىكنند و به او شرك نمىورزند- بر زمين حاكميت و تسلّط پيدا مىكنند؛ چنانكه در جاى ديگر مىفرمايد:
خداوند به مؤمنان نيكو كردار، وعده داد كه بزودى ايشان را جانشين ديگران در زمين گرداند ... تا مرا بپرستند و چيزى را شريكم قرار ندهند. «٤»