يكصد آيه يكصد درس - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٩٠
«وَ قُولُوا قَوْلًا سَديداً» «١» سخن استوار بگوييد.
يكصد آيه يكصد درس ١٠٠ دفاع امام على عليه السلام در جنگ صفين شنيد كه عدهاى از يارانش به مخالفان بد مىگويند و به آنان فحش مىدهند، حضرت فرمود:
«إِنّى اكْرَهُ لَكُمْ انْ تَكُونُوا سَبَّابينَ وَ لكِنَّكُمْ لَوْ وَصَفْتُمْ اعْمالَهُمْ وَ ذَكَرْتُمْ حالَهُمْ كانَ أَصْوَبَ فِى الْقَوْلِ وَ أَبْلَغَ فِى الْعُذْرِ» «٢» من براى شما نمىپسندم كه دشنامگو باشيد، بلكه اگر كارهاى بد آنان را وصف كنيد و مواضعشان را يادآور شويد، هم سخنتان استوارتر است و هم عذرتان پذيرفتهتر.
امام حسن عسكرى عليه السلام فرمود:
«قُولُوا لِلنَّاسِ كُلِّهِمْ حُسْناً مُؤْمِنِهِمْ وَ مُخالِفِهِمْ امَّا الْمُؤْمِنُونَ فَيَبْسُطُ لَهُمْ وَجْهَهُ وَ بِشْرَهُ، وَ أَمَّا الُمخالِفُونَ وَ يُكَلِّمُهُمْ بِالْمُداراةِ لِإِجْتِذابِهِمْ، فَإِنْ يَيْأَسْ مِنْ ذلِكَ يَكُفُّ شُرُورَهُمْ عَنْ نَفْسِهِ وَ إِخْوانِهِ الْمُؤْمِنينَ» «٣» با مردم، چه مؤمن و چه مخالف، به نيكى سخن بگوييد؛ امّا مؤمنان، پس براى آنان چهره بگشايد و خوشرويى كند و امّا مخالفان، با آنان در كلام مدارا كند تا جذبشانكند و اگر از جذب آنان مأيوس شد، با اين مدارا شر آنان را از خود و ديگر برادران دينى خود دفع كرده است.
پس اصل رعايت ادب در گفتار بايد همواره در معاشرتها مورد توجه و عمل قرارگيرد.
ويژگيهاى سخن خوب از تأمّل در آيه و دقت در روايات مربوط به آن، مىتوان فهميد كه گفتار بايد: