پيامدهاى ايمان و كفر تقدير و سنّت الهى بر اين قرار گرفته كه اگر افراد جامعه‌اى ايمان آوردند و تقوا پيشه كردند و در آن جامعه احكام الهى پياده و اجرا شد. نعمتهاى خود را بر آنان فرو ريزد و آنان را مشمول عفو و فضل خود قرار دهد؛ از لغزشهاى جزئى آنان چشم پوشد و بركات آسمان و زمين را در اختيار آنان قرار دهد.
قرآن شريف، اين سنّت الهى را چنين بيان مى‌فرمايد:
«وَ لَوْ أَنَّ اهْلَ الْقُرى‌ امَنُوا وَاتَّقَوْا لَفَتَحْنا عَلَيْهِمْ بَرَكاتٍ مِنَ السَّماءِ وَالْارْضِ وَ لكِنْ كَذَّبُوا فَاخَذْناهُمْ بِما كانُوا يَكْسِبُونَ» «١» اگر اهالى قريه‌ها (اقوام) ايمان مى‌آوردند و تقوا پيشه مى‌كردند، بركاتى از آسمان و زمين به رويشان مى‌گشوديم و لكن (آيات الهى را) تكذيب كردند، در نتيجه آنان را به كيفر اعمالشان مجازات كرديم.
اثر تكوينى ايمان و كارهاى نيك افراد يك امت، در جهان طبيعت، منشأ خيرات فراوانى است. در روايتى از امام موسى بن جعفر عليه السلام در تفسير آيه شريفه «يُحْيِى الْارْضَ بَعْدَ مَوْتِها» (زمين را بعد از مرگش زنده مى‌كند) آمده:
زنده كردن به باران منظور نيست بلكه (منظور اين است كه) خداوند مردانى را برمى‌انگيزد كه عدل را زنده مى‌كنند و بر پا مى‌دارند و به زنده شدن عدل، زمين زنده مى‌شود. به تحقيق كه اقامه حدّ در جامعه، سودمندتر است براى زمين از چهل صبح باران باريدن. «٢» از طرف ديگر، اگر افراد جامعه كفر ورزند، و آيات الهى را انكار كنند و به فساد، فحشا و ظلم رو آورند، خداوند نعمتهاى خود را از آنان خواهد گرفت و عذاب بر آنان خواهد فرستاد. آيات متعددى از قرآن بيانگر اين است كه عذابهاى واقع شده بر امتهاى پيشين، نتيجه گناهان آنان بوده است، از جمله همين آيه مورد بحث كه مى‌فرمايد: آنان را