يكصد آيه يكصد درس - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٣١
مكاهيد و آنان را به فقر و تنگدستى دچار نكنيد. «١» قانون كنش و واكنش هر عملى داراى آثارى متناسب با آن عمل است. آثار بعضى از اعمال محدود است و فقط به عملكننده مىرسد و دايره اثر بعضى از اعمال وسيعتر است و علاوه بر عملكننده به بستگان او نيز مىرسد و آثار بعضى از اعمال اجتماع را فرا مىگيرد. اين سنتى الهى و حقيقتى عجيب در جهان خلقت است كه قرآن از آن خبر دادهاست. در مورد اعمال نوع اول مىفرمايد:
هر مصيبتى كه به شما برسد، نتيجه اعمال خود شماست. «٢» در مورد اعمال نوع دوم، در داستان حضرت موسى و آن مرد الهى مىفرمايد:
آن ديوار كه «تعمير كرديم» از آن دو يتيم در شهر بود كه زير آن گنجى براى آنان بود و پدرشان مرد صالحى بود، پس خداوند اراده كرده بود كه آن دو يتيم بزرگ شوند و گنجشان را استخراج كنند. «٣» ظاهر اين آيه مىرساند كه چون پدر آنان مرد صالحى بوده، رحمت خداوند شامل فرزندانش نيز شده است.
در مورد اعمال نوع سوم مىفرمايد:
از فتنههايى (كه آثار سوء آن) فقط دامن ظالم را نمىگيرد (بلكه فراگير است) اجتناب كنيد. «٤» آيه شريفه مورد بحث نيز به همين سنت الهى اشاره كرده و مىفرمايد: از ظلم به يتيمان كه زير دست شمايند بپرهيزيد، چه اينكه واكنش اين ظلم آن خواهد بود كه اگر