.
توبه بى‌فايده‌ . «انَّ الَّذينَ كَفَرُوا بَعْدَ ايمانِهِمْ ثُمَّ ازْدادُوا كُفْراً لَنْ تُقْبَلَ تَوْبَتُهُمْ وَ اولئِكَ هُمُ الضَّالُّونَ» «١» كسانى كه پس از ايمان‌آوردن، كافر شدند و سپس بر كفر (خود) افزودند، هيچ‌گاه توبه آنان پذيرفته نمى‌شود و آنان گمراهان (واقعى) هستند.
شأن نزول‌ «حارث بن سويد» و يازده نفر از ياران او، از اسلام برگشته و راه كفر را در پيش گرفته بودند. «حارث» پشيمان شد و به سوى رسول خدا صلى الله عليه و آله بازگشت. ولى ياران او در مكه ماندند و به مبارزه با پيامبر صلى الله عليه و آله ادامه‌دادند و در پاسخ دعوت او گفتند: ما در مكه مى‌مانيم و به روش خود ادامه مى‌دهيم و انتظار شكست محمد صلى الله عليه و آله را داريم. اگر مقصود ما حاصل شد كه چه بهتر و در غيراين‌صورت راه باز است، هرگاه بخواهيم (و لازم ببينيم) توبه مى‌كنيم و او هم توبه ما را خواهد پذيرفت. اين آيه در جواب آنها مى‌گويد: كسانى كه راه ايمان را رها كرده و بعد از ايمان، دوباره كفر ورزند و در كفر خود اصرار داشته‌باشند، اميدوار به توبه نباشند، چون توبه آنها قبول نخواهدشد (زيرا در حقيقت توبه و پشيمانى نيست، بلكه فرار از عذاب است). «٢» عدم پذيرش توبه مرتد اين آيه درباره افرادى است كه به اسلام ايمان آورند و سپس كافر گردند و بر كفر خود اصرار ورزند. توبه چنين كسانى هرگز قبول نمى‌شود؛ بدان جهت كه توبه آنان ظاهرى و از روى ناچارى است، همچون كسانى كه در آستانه رفتن به جهان ديگر توبه مى‌كنند.
آنان در حالت احتضار، با مشاهده عالم برزخ، عذاب را براى خود مهيا مى‌بينند و براى‌