يكصد آيه يكصد درس - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٧٢
اين چنينآيات خودرا (در مسائلتربيتى) براى شما روشن بيانمىكند، باشدكه درآنها تعقل كنيد.
«انَّ فى خَلْقِالسَّمواتِ وَالْارْضِ وَ اخْتِلافِ الَّيْلِ وَالنَّهارِ لَاياتٍ لِاولِى الْالْبابِ» «١» همانا در خلقتآسمانها و زمين و گردش شب و روز (درتكوين)، نشانههايى براى خردمندان است.
از سوى ديگر، كسانى را كه قوه انديشه خود را به كار نمىبرند و در نشانههاى او نمىانديشند، بدترين جنبنده معرفى كرده، مىفرمايد:
«انَّ شَرَّ الدَّوابِّ عِنْدَاللَّهِ الصُّمُّ الْبُكْمُ الَّذينَ لايَعْقِلُونَ» «٢» بدترين جانوران نزد خدا، كران و گنگانى هستند كه انديشه نمىكنند.
. خُلق عظيم پيامبر (ص)
. «وَ انَّكَ لَعَلى خُلُقٍ عَظيمٍ» «٣» و تو داراى اخلاق بزرگ و برجستهاى هستى.
معنى خُلُق عظيم خُلق به معناى عادت (ملكه) نفسانى است كه افعال، مطابق اقتضاى آن به آسانى از آدمى سرمىزند. «٤» پيامبر اكرم (ص) داراى تمام ملكههاى نفسانى خير و صاحب تمام فضايل انسانى بود، براحتى تمام افعال حسنه از او سرمىزد. عظمت اين معنى وقتى روشن مىشود كه دقت كنيم خداوند حكيم، پيامبرش را به داشتن خُلْق عظيم، توصيف و مدح كرده است. اين اخلاق نيكو نه تنها تأثير در نزديكان وى و مسلمانان داشته، بلكه دشمنان ايشان نيز مجذوب آن شده بدان اعتراف كردهاند و در مواردى حُسن خُلق آن حضرت سبب ايمان آوردن عدهاى به اسلام شده است.