داراى چنان تأثير شگفتى است كه- براى مثال- اگر بر كوه نازل مى‌شد، با آن همه صلابت و استوارى و عظمت و مقاومت، به يقين تاب مقاومت نمى‌آورد و خاشع و متلاشى‌مى‌شد.
اين مثال به انسانها پيام مى‌دهد كه وقتى كوه با آن ويژگيها در برابر عظمت قرآن تسليم مى‌شود، آنها با آن جثه كوچك و ضعيف و ناتوان، سزاوارترند كه تسليم و خاشع شوند و معارف شگفت‌انگيز قرآن را دريابند. «١» علت تأثير قرآن كريم، توانسته در طول تاريخ انسانهايى را دگرگون كند و مِس وجودشان را به طلاى ناب مبدّل سازد؛ چه بسيار انسانهايى كه با شنيدن آيات قرآن منقلب شده و يكباره متحول شده‌اند. اين تأثير، ريشه در الهى بودن سخن دارد. به گفته سيد هبةالدين شهرستانى: «سخن مرتبه نازلى از روحيه متكلم است و اگر جاذبه سخن قوى باشد و گوش‌دهنده توجه كامل كند، مجذوبيّت به حدّى مى‌رسد كه شنونده در روح گوينده فانى مى‌شود.» «٢» قرآن سخن خدا، حق و صدق است و در دل مى‌نشيند و از تلاوت آن تن و پوست كسانى كه از پروردگارشان پروا دارند، مى‌لرزد. «٣» يعنى جسم و روح و ظاهر و باطن انسان از قرآن تأثير مى‌پذيرد. گفتنى است كه اين تأثير به مقدار زيادى به شنونده بستگى دارد و افراد در مقابل آن داراى مراتب مختلفى هستند «٤» كه بالاترين آن، مرتبه اصحاب ولايت و ائمه اطهار (ع) و در نهايت، شخص رسول اكرم (ص) است.
شرايط تأثير الف- پاكى دل: يكى از متعالى‌ترين غرايز و احساسات هر انسانى، حسّ مذهبى و