گسترده آن دست يابد. تنها افرادى مى‌توانند همه حقايق آن را دريابند و به حقيقت آن برسند كه از طهارت روحى وباطنى برخوردار گشته و از صفات رذيله دورى جسته‌اند و خداوند دلهايشان را از هر رجس و پليدى و گناه و شرك پاك كرده و قلبشان را شايسته درك مفاهيم عالى قرآن نموده است و آنان جز ملائكه، خدا و ائمه هدى نيستند. «١» البتّه چنين نيست كه ديگران از آن بكلّى محروم مانند؛ زيرا قرآن داراى مراتب و منازل مختلف است. هر كس به مقدار عقل و ايمان خود مرتبه‌اى ازآن را درك مى‌كند. «٢» و آنكه از طهارت باطنى و عقل زلال بهره‌اى ندارد از قرآن هم حظّى نمى‌برد، چون ميان قرآن و خواننده بايد سنخيّت باشد و گرنه پيوند با آن امكان‌پذير نيست وبلكه عرضه قرآن نسبت به افرادى كه بيمارى روحى دارند سبب ازدياد و تشديد بيمارى آنان مى‌گردد، مانند بيمارى كه طعم آب و غذا را درك نمى‌كند و عسل در كامش تلخ مى‌نمايد.
مسّ چيست؟
قرآن را ظاهر و باطنى است. ظاهر قرآن را مى‌توان دست كشيد و لمس كرد و كلماتش را به قوّه حافظه سپرد. در مسّ ظاهرى آن طهارت و داشتن وضو و يا غسل و اجتناب از آلودگيهاى طبيعى و عارضى شرط است. چنانكه براى مسّ كردن باطنى قرآن يعنى دست‌يافتن و رسيدن به مقامات و مراتب عالى آن پاكى باطنى و طهارت از گناه و صفات رذيله و ... ضرورى است. «٣» پس «مسّ» نسبت به ظاهر قرآن به معناى دست كشيدن و لمس كردن و نسبت به باطن قرآن بمعناى دست يافتن و علم و آگاهى به حقايق آن است. «٤» زبان آيه‌ آيا اين آيه به زبان نفى سخن مى‌گويد يا به زبان نهى؟ يعنى آيا ناپاكان را از دست‌زدن‌