يكصد آيه يكصد درس - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٥٢
معناى قَدَر قَدَر عبارت است از هندسه و حدّ وجودى هر چيز، «١» يعنى مشخصات هر موجودى از نظر كمّى و كيفى كه شامل عرض، طول، مدت بقا و صفات خاص آن است. در قرآن كريم به اين موضوع كه هر يكاز موجوداتبا ويژگىخاص و اندازهمعين پديد آمده اشاره شده است؛ مانند:
«كُلُّ شَىْءٍ عَنْدَهُ بِمِقْدارٍ» «٢» هرچيزى نزد او اندازهاى دارد.
«قَدْ جَعَلَ اللَّهُ لِكُلِّ شَىْءٍ قَدْراً» «٣» به تحقيق خداوند براى هر چيز، اندازهاى قرارداده است.
نمونههايى از خلقت به اندازه آيه مورد بحث در عين فشردگى حقيقت مهمى را بيان مىكند و آن اينكه حقيقتى بهناماندازهگيرى در همه كائنات جهان حاكم است و هرقدر علم و دانش بشر پيشرفت كند به اين اندازهگيرى دقيق آشناتر مىگردد. بطور مثال مىشنويم فضانوردان با محاسبات دقيق علمى موفق مىشوند در هر منطقه از كره ماه كه بخواهند فرود آيند. با اينكه در ظرف چند روزى كه اين فاصله را مىپيمايند ماه هم به دور خود مىگردد و هم به دور زمين و جاى آن به كلّى عوض مىشود. اين اندازهگيرى نه فقط در موجودات بزرگ چون كهكشانها و منظومههاى شمسى كه حتى در كوچكترين اجزاى عالم جارى است؛ مثلًا در موردمورچگان ريز با آن اندامهاى پيچيده و متنوع و رگها و اعصاب، ظرافت اين موضوع خيرهكنندهتر است و اگر به كوچكترين موجودات مثل اتم بنگريم، بااينكه مقياس اندازهگيرى آنقدر كوچك مىشود كه به فكر انسان هم نمىگنجد، ولى