يكصد آيه يكصد درس - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٤٥
در همين جهان در باطن باهم دشمن بودهاند و دوستى تنها پوششى بيش نبوده است و يا دوستيهايشان در مسير گناهبوده و همه آنها در چهره برزخى و حقيقى خود ظاهر مىگردد؛ چنانكه امام صادق (ع) مىفرمايد:
«الا كُلُّ خُلَّةٍ كانَتْ فِىالدُّنْيا فى غَيْرِاللَّهِ عَزَّوَجَلَّ فَانَّها تَصيرُ عَداوَةً يَوْمَ الْقِيامَةِ» «١» بدانيد هر دوستى كه در دنيا براى خدا نباشد در قيامت تبديل به عداوت و دشمنى مىشود.
با توجّه به اين روايت مىتوان عامل ديگرى هم در تبديل دوستيها به دشمنيها درنظر گرفت و آن اين است كه چون در قيامت هر يك از مجرمان و ظالمان، ديگرى را عامل بدبختى و بيچارگى خود مىدانند و به يكديگر پرخاش كرده از همديگر تبرّى مىجويند بدينگونه پيوندشان به تيرگى ودشمنى مىگرايد، بر خلاف مؤمنان چون همگى از يك اصل پيروى مىكردهاند، دوستيهاى صميمانهاى كه در دنيا داشتند، در همانجا هم باقىمىماند. «٢» . رونوشت برابر اصل . «هذا كِتابُنا يَنْطِقُ عَلَيْكُمْ بِالْحَقِّ انَّاكُنَّا نَسْتَنْسِخُ ما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ» «٣» اين نوشته ماست كه به حق سخن مىگويد، زيرا كارهايى كه مىكرديد مىنوشتيم.
روز قيامت انسان در دادگاه عدلالهى با پديدههاى غيرعادى و در عين حال اطمينانبخش مورد بازخواست قرار مىگيرد؛ همانند شهادت اعضا و جوارح، تجسّم اعمال و ... درمرحلهاى هم خداوند بهوسيله نامهاعمال ميانمردم داورىمىكند و