امير مؤمنان عليه السلام بر افراد خوش گفتار زشت كردار، نفرين فرستاده و مى‌فرمايد:
«لَعَنَ اللَّهُ الْآمِرينَ بِالْمَعْرُوفِ التَّارِكينَ لَهُ وَ النَّاهينَ عَنِ الْمُنْكَرِ الْعامِلينَ بِهِ» «١» نفرين خدا بر آمران به معروفى كه خود ترك كننده آن معروف هستند و لعنت خدا بر ناهيان از منكر كه خود عاملان به آن هستند.
پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله فرمود: شب معراج مردانى را ديدم كه مرتب لبهايشان را با قيچى آتشين مى‌بريدند و دوباره التيام مى‌يافت. از جبرئيل پرسيدم: اينها كيانند؟ پاسخ داد:
اينان سخنرانان امّت تو هستند كه مردم را به نيكى امر مى‌كردند و خويشتن را فراموش مى‌نمودند و حال آنكه كتاب (قرآن) را تلاوت مى‌كردند. «٢» ثمره تعقّل‌ از مفهوم آيه مزبور بر مى‌آيد كه انسان بر اثر تعقل، عيوب و ضعفهاى خود را درمى‌يابد و نخست خود و سپس، ديگران راموظف به بر طرف كردن ضعفها و كژيها مى‌كند.
رابطه خود سازى با امر به معروف‌ با آنكه امر به معروف بدون عمل و نهى از منكر با وجود ارتكاب آن، سخت مورد نكوهش و حتى لعنت قرار گرفته است، اما اين بدان معنا نيست كه كسى به بهانه اينكه هنوز خود را نساخته است، از اين تكليف مهم اجتماعى سر باز زند. البته اگر گوينده توقع داشته باشد كه فقط ديگران به معروف عمل كنند و از منكر بپرهيزند و خود را فوق قانون و مستثنا از آن بشمارد، گناهى بس بزرگ مرتكب شده است، علاوه بر آنكه گفته او تاثيرى نخواهد گذاشت، اما اگر معروف را به قصد عمل همگان (هم خود و هم ديگران) مطرح كند و از منكر به همين منظور باز دارد، اين كار علاوه بر نفع عمومى، براى خود او نيز سبب بيدارى و زمينه عمل مى‌شود.