اكنون اين سؤال مطرح است كه مقصود از عهد چيست و خداوند، در چه زمانى و از چه راهى با بندگان خود چنين عهدى بسته است؟
اين پيمان الهى از راهها و به زبانهاى گوناگون از ايشان گرفته شده است، از جمله در مرحله تكوين، هنگامى كه سرشت همه انسانها را بر فطرت توحيد استوار ساخت؛ و نيز با اعطاى عقل و انديشه او را به توحيد فراخواند و از شرك و بت‌پرستى و اطاعت غير خدا بر حذر داشت. عقل بشر بر اين امر گواهى مى‌دهد كه انسان نبايد از موجودى پيروى كند كه از روز نخست كمر به دشمنى او بسته و هميشه در كمينش نشسته است.
بعلاوه، در مقام تشريع نيز انسان را از اطاعت شيطان برحذر داشته و به وسيله پيامبران توصيه كرده است كه شيطان را نپرستيد، چون دشمن آشكار بشر است. «١» خلاصه آنكه، اين همان عهدى است كه در عالم «ذر» و فطرت گرفته شده «٢» و دعوت عقل و انبيا تأكيدى بر آن عهد بوده و تجديد و يادآورى آن است.
داستان خارج شدن حضرت آدم (ع) از بهشت، نمونه عينى فريب شيطان است. او با وسوسه شيطان از بهشت، رانده شد و اين خود براى بنى‌آدم مايه عبرت است؛ چنان كه خداوند مى‌فرمايد:
«يا بَنى‌ادَمَ لا يَفْتِنَنَّكُمُ الشَّيْطانُ كَما اخْرَجَ ابَوَيْكُمْ مِنَ الْجَنَّةِ» «٣» فرزندان آدم! شيطان شما را فريب ندهد، چنان كه پدر و مادر شما را از بهشت بيرون كرد.
مقصود از جمله «لاتَعْبُدُوا الشَّيْطانَ» اطاعت و فرمانبردارى شيطان است؛ زيرا عبادت، تنها به معناى پرستش و ركوع و سجود نيست، بلكه ترتيب اثردادن به فرمان شخصى و اطاعت بى‌قيد و شرط نيز نوعى عبادت است. امام صادق (ع) فرمود:
«مَنْ اطاعَ رَجُلًا فى مَعْصِيَةٍ فَقَدْ عَبَدَهُ» «٤»