يكصد آيه يكصد درس - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٠٤
براى درك صحيح و جامع آيه مورد بحث، به توضيح مفهوم چند واژه مىپردازيم:
الف- «ظهيرة» بهمعناى نيمروز و هنگام شدت گرماى هواست كه مردم در اين موقع بطور معمول استراحت مىكنند. «١» ب- «عورت» (كه از ماده عار و بهمعنى عيب است) هر عضوى را گويند كه انسان، از روى شرم و حيا آن را از ديگران مىپوشاند. «٢» از آن جهت به اين سه وقت، عورت گفته شده كه زمان خلوت و در خفا و پوشيدگى قرار گرفتن فرد از چشم ديگران است.
نكته مهم تربيتى اين است كه قرآن همواره مسائل خاصّ زناشويى را به اشاره و كنايه بازگو مىكند و اين روش به خاطر مراعات جنبههاى اخلاقى گفتار و پرهيز از بدآموزى خواننده و شنونده است كه ما نيز بايد آن را ملاك گفتار خود قرار دهيم.
ج- «طَوَّافُونَ» كه از ماده «طواف» و كنايه از تلاش روزانه است، دليل بر اين است كه اجازه گرفتن خدمتگزار و كودكان، اختصاص به اوقات سهگانه دارد و در ساير اوقات لازم نيست؛ چرا كه اگر بخواهند بطور مرتب در رفت و آمد باشند و در هر بار اجازه بگيرند، به مشكل برخورد كرده، دچار سختى مىشوند. «٣» د- «حُلُم» بر وزن «كُتُب» به معنى عقل است و كنايه از بلوغ كه معمولًا با رشد عقلى همراه است، مىباشد. «٤» قرآن در آيات گذشته كيفيّت ورود به خانه همديگر و ضرورت اجازه خواستن از صاحب خانه را بيان كرده، اينك مىفرمايد:
بردگان و فرزندان كوچك خود را كه به حدّ بلوغ نرسيدهاند، ياد بدهيد تا هنگامى كه به جايگاه و اتاق خصوصى شما وارد مىشوند، در سه وقت اجازه بگيرند: پيش از نماز صبح، وقتى كه با لباس خواب از بستر برمىخيزيد، هنگام ظهر، وقتى كه استراحت