آدابُ الُمُلوك، شرحي فارسي بر فرمان نامة اميرالمؤمنين علي(ع) خطاب به مالك بن حارث بن عبدِيَغوث نخعي معروف به مالك اشتر (ه‌ م) كه به هنگام واگذاري حكومت مصر به وي صادر شد. اين شرح نوشتة ميرزا محمدرفيع الحسني الحسيني الطباطبائي التبريزي (د ١٣٢٦ق/١٩٠٨م) ملقب به نايب الصّدر و نظام‌العلماء، فرزند ميرزا علي اصغر مستوفي است.
ميرزا رفيع كه در انديشة جمع‌آوري نصايح اخلاقي براي حكمرانان و ديگر طبقات مردم بود، نامة علي‌(ع) به مالك اشتر را وافي به مقصود خويش دانسته و به شرح آن پرداخت. مؤلف عهدنامه (فرمان نامه) را به عبارات كوتاه تحت عنوان «اصل» تقسيم مي‌كند و بعد از هر «اصل» ترجمة آن به فارسي و سپس شرح آن را با شواهدي از احاديث، حكايتهايي از پيشوايان دين و خلفا و پادشاهان، و گاه شعر يا ضرب‌المثل مي‌آورد. در اين شرح از منابعي چون: اخلاق ناصري، مجمع‌البحرين، اخلاق محسني، زينه‌المجالس، كشكول شيخ بهايي، بحارالانوار، انوار نعمانيه، زهرالرّبيع و جواهر الايقان، استفاده شده، اما در همه جا مرجع ذكر نگرديده است. موضوعاتي كه ميرزا رفيع در اين كتاب با تفصيل بيش‌تري به آنها پرداخته است، عبارتند از آداب حسنه، آداب ملكداري، قضّية اولوالامر، وظايف قاضي، خراج، ختم كلام با اشاره‌اي كوتاه به شهادت علي(ع) و مالك اشتر.
آداب الملوك در ١٣٢٠ق/١٩٠٣م در تبريز با چاپ سنگي در ٣٢٣ صفحه (مقدمه و متن) بدون فهرست منتشر شده است.

مآخذ: آقابزرگ، الذّريعه، ١/٢٩؛ نظام‌العلماء، محمد رفيع، آداب الملوك، تبريز، ١٣٢٠ق، جم‌؛ همو، سفرنامة رضوي، تبريز، ١٣٢٤ق، ص ١ـ٢، ١٨٩ و بعد؛ همو، مجالس نظاميّه، تبريز، ١٣١٩ق، ص ٣٤٤ـ ٣٤٨.
ناصر شعار