آثارُ الاَخيار، ترجمة فارسي تفسير منسوب به امام حسن عسكري(ع)، به قلم ابوالحسن علي بن حسن زواره‌آي اصفهاني، كه به فرمان شاه طهماسب صفوي (٩٣٠ـ٩٨٤ق/١٥٢٤ـ١٥٧٦م) انجام شده است. مترجم از دانشمندان و عرفاي بزرگ سدة ١٠ق/١٦م است كه در نهضت ترجمه از عربي به فارسي، در آن روزگار سهم بزرگي داشته است. وي شاگرد شيخ علي كركي (د ٩٤٠ق/١٥٣٣م) و استادِ ملاّ فتح‌الله كاشاني (د ٩٨٨ق/١٥٨٠م) است.
نسخه‌هاي شناخته شدة اين ترجمه ناقص است. نسخة كتابخانة آستان قدس رضوي، به شمارة ١٤٣٢، از آغاز فاتحه‌الكتاب تا آية ٢٨٢ سورة بقره را شامل مي‌شود. متن آيات به نسخ، و تفسير آنها به نستعليق نوشته شده و تاريخ كتابت آن ١٢٦٥ق/١٨٤٩م است. هيچ‌يك از نسخه‌هاي شناخته شدة متن اصلي اين تفسير نيز، كه برخي در انتساب آن به امام حسن عسكري(ع) ترديد روا داشته‌اند، كامل نيست. مترجم خود نيز تفسيري بر قرآن كريم دارد كه به ترجمه‌الخواص يا تفسير زواري مشهور است. تفسير امام حسن عسكري(ع) بجز آثار الاخيار، سه ترجمة ديگر به فارسي و يكي به اردو دارد كه از اين كسان است: محمدباقر سيرجاني، ميرزا باباي ذهبي، فاضل قندهاري و شريف حسيني.

مآخذ: آستان قدس، فهرست، ٤/٤٠١؛ آقابزرگ، الذريعه، ٤/٩٠، ٢٨٥ـ٢٩٣؛ ذهبي، محمدحسين، التفسير و المفسرون، قاهره، ١٣٨١ق، ٣/٧٩ـ ٩٨؛ مشار، خانبابا، فهرست چاپي فارسي، ٢/١٦١١؛ منزوي، احمد، فهرست خطي فارسي، ١/١.
محمدعلي مولوي