آلِ بوکُرد، یا آل بوکردان، آل بوکردون، عشیره‌ای احتمالاً عرب که عمدتاً در روستاهای کرانه چپ رود کارون در اطراف اهواز زندگی می‌کند. منشأ آل بوکرد شناخته نیست. پیران این عشیره خود را عرب می‌دانن و براساس روایت آنان، دو تن از فرزندان شیخ قبیله خزاعه حجاز به نامهای سعد و عبدالله (یا یکی از این دو) از ترس جان به ایران گریختند و عشیره آل بوکرد به تدریج در خوزستان پدید آمد (تحقیقات محلی)، اما آمیختگی بعدی آنان با عشایر بختیاری باعث شده است که ویلسن آنان را بختیاری‌الاصل بداند (فیلد، ١٩٠). بر پایه روایتهای محلی، یک یا دو نیای نخست عشیره، دخترانی کرد را به زنی گرفتند و نام بوکرد و بوکردان از سوی برادران دیگرشان به طعنه بر آنها نهاده شد. تاریخ کوچ نیای آل بوکرد معلوم نیست، اما احتمال می‌رود که در دوران نادرشاه (١١٤٨-١١٦٠ق/١٧٣٥-١٧٤٧م) صورت گرفته باشد (تحقیقات محلّی). در هر حال، آل بوکرد در آغاز به ایل بختیاری پیوست و از آیین و رسوم آن پیروی کرد (لاریمر، ١٠٤٣) و مدتها در اطراف بهبهان به راهزنی پرداخت. اما سرانجام مردم بهبهان به ستوه آمدند و جمعی از آنان را به نیرنگ کشتند (تحقیقات محلی). به این ترتیب، درحدود ١٢١٤ق/١٨٠٠م، ٤٠٠ تا ٥٠٠ تن از افراد عشیره آل بوکرد به کرانه جراحی کوچیدند و پس از چند سال کوچروی سرانجام در روستای مظفّریّه که آن زمان در اختیار عشیره باویه بود، اقامت گزیدند. از آن پس آل بوکرد تابع باویه شد و جامه‌های عربی به تن کرد.
عشیره آل بوکرد نقش چشمگیری در تاریخ منطقه نداشته است. تنها در دوران اقتدار شیخ‌خزعل بود که اندکی قدرت گرفت. در این دوران شیخ‌خزعل (١٣١٥-١٣٤٣ق/١٨٩٧-١٩٢٥م) شیخ‌آل بوکرد، عبدالسّیّد ملقّب به نصرت‌النّظام را به وزیری برگزید و به کمک افراد عشیره وی که به جنگجویی شهرت داشتند، برخی از مناطق ازجمله فلاحیه و بهبهان را به زیر فرمان خود درآورد. در این دوران عبدالحسن فرزند عبدالسید بخشدار بهبهان بود اما پس از درگیری شیخ‌خزعل با رضاشاه از آنجا گریخت (تحقیقات محلی).
لاریمر در اوایل سده ١٤ق/٢٠م جمعیت آل بوکرد را درحدود ٥٠٠‘١ تا ٠٠٠‘٢ تن نوشته است. امروزه جمعیت آنان به ٠٠٠‘٣ تن می‌رسد و بسیار پراکنده‌اند. افراد عشیره گذشته از روستای مظفریه (درحدود ٢٠٠ خانوار) که مرکز استقرار آنان به شمار می‌آید، در روستاهای سماعینی، موران، امُّ‌الطُّمَیر، غِزلان، ملیحان، کوت عبدالله، کوت سیّدصالح، ابودِبّسِ، کوتُ‌العُمَیره، کریشان، سن، خَزامی و برخی نیز در شهرهای رامهرمز، رامشیر و شادگان زندگی می‌کنند و اغلب به کارگری و کشاورزی مشغولند.
عشیره آل بوکرد به بخشهای زیر تقسیم شده است: ١. آلبوحسین؛ ٢. بیت احمد (حاجی کریم)؛ ٣. کاید حسین (بن‌منیشدبن‌عباس خان)؛ ٤. البوسلمان (غضبان‌بن‌عبد علی‌بن‌حج ولی عثمان)؛ ٥. آلورضا (بیت مُطَیربن‌جمشید).
مآخذ: تحقیقات محلی نویسنده در اردیبهشت ١٣٦٦ش؛ نیز:

Field, Henry, Contribution to the Anthropology of Iran, New York, ١٩٦٨; Lorimer, A.G., Gazetteer of the Persian Gulf, Oman and Central Arabia, Calcutta, ١٩٠٨; II B, PP. ١٠٤٢-٤٣.
کاظم برگ نیسی