آدُرُ الُكَريمَه، جِهَهُ الطَّواشي شهاب‌الدّين صلاح، مادرِالملك المجاهد عليّ بن داود (حكومت: ٧٢٢ـ٧٦٤ق/١٣٢٢ـ١٣٦٣ يا ١٣٦٥م)، فرمانرواي يمن و حَضْرَموت از سلسلة بني رسول (٦٢٦‌ ـ ٨٥٨ق/١٢٢٩ـ١٤٥٤م).
آدرالكريمه در ٧٥١ق/١٣٥٠م همراه خانواده و پسرش الملك المجاهد كه قصد تصرف مكه داشت، عازم آن ديار شد، ولي‌الملك المجاهد از مماليك مصر كه در آن روزگار مكه را در تصرف داشتند، شكست خورد و گرفتار گشت. او را به مصر نزد سلطان محمد بن قَلاوون بردند. آدرالكريمه به يمن بازگشت و طيّ مدت يك سال كه الملك المجاهد در مصر مي‌زيست، بر مسند فرمانروايي نشست و در غيبت او كار مُلك را سامان داد. در آغاز ورود، ظاهراً براي جلب موافقت امراي كشور، ٠٠٠،١٠٠ دينار انفاق كرد و نواده‌اش موسوم به صالح را بر مسند فرمانروايي نشاند، اما چندي بعد او را بركنار ساخت و خود به كشورداري پرداخت.
آدرالكريمه زني بسيار خردمند و دورانديش و بردبار و كريم و سياستمدار بود. گفته‌اند كه هيچ سالي چون آن سال كه وي فرمان راند، يمن فراواني و امنيت و عدالت به خود نديده بود. دانشمندان را بسيار مي‌نواخت، و در خانه‌هاي مردم مي‌گشت و همه را مشمول عطا و احسان خويش مي‌ساخت. مدرسة بزرگي مشهور به صلاحيّه در زَبيد ساخت و املاك بسياري براي مخارج مدرسه و مستمري امام و مؤذّن و استاد و دانشجويان آن وقف كرد. نيز خانقاهي در كنار آن براي زاهدان و صوفيان پي‌افكند. در ديه‌هاي مسلب و تَريبه ــ در وادي زَبيد و سلامه در راه تَعَز ــ مدارسي بنا كرد و براي هر يك معلّم و مؤذن و امامي گماشت و اموالي وقف كرد (خزرجي، ٢/١١٨، ١١٩). آدرالكريمه در ٢٢ ربيع‌الثاني ٧٦٢ق/ اول مارس ١٣٦١م در تعز درگذشت و همان‌جا به خاك سپرده شد.

مآخذ: ترسيسي، عدنان، اليمن و حضاره‌العرب، بيروت، مكتبه‌الحياه، ١٩٤٧م، ص ١٠٢؛ ابن تغري بردي، يوسف، النجوم الزاهره، قاهره، وزاره‌الثقافه و الارشاد القومي، ١٩٦٣م، ١٠/٢٢٦، ٢٢٧، ١١/٩١؛ خزرجي، علي بن حسن، العقود اللؤلؤيه، به كوشش محمد بسيوني عسل، مصر،‌ دارالآداب، ١٣٣٢ق؛ زركلي، خيرالدين، الاعلام، بيروت، دارالعلم للملايين، ١٩٨٦م، ج ٧، ١/٢٥؛ مقريزي، احمد بن علي، السّلوك، به كوشش محمد مصطفي زياده، قاهره، لجنه التأليف و الترجمه و النشر، ١٩٥٨م، ٢/٨٥٢، ٨٥٨، ٨٥٩.
صادق سجادي