آدابُ الُمُريدين، كتابي عرفاني به زبان عربي، نوشتة ضياءالدّين ابوالنّجيب عبدالقاهر سهروردي (٤٩٠ـ٥٦٣ق/١٠٩٧ـ ١١٦٨م)، از مشايخ بزرگ صوفيان. اين كتاب يك مقدّمة كوتاه و ٢٧ فصل دارد كه ضمن آنها از اصول اعتقادات صوفيان، احوال و مقامات سالكان، شَطْحيّات صوفيان، آداب صوفيان در سفر و حضر و سّماع و جز آن سخن به ميان مي‌آيد. نويسنده با نقل شواهد و سخناني از مشايخ سلف، خود نيز به اظهار عقيده پرداخته و دستورهايي داده است. اين كتاب از آغاز تأليف مورد توجّه صوفيه و «مستمسك جميع ارباب طريقت» (آداب المريدين، مقدمه، ٢٨، به نقل از عوارف المعارف) بوده است. از آن ميان، شهاب‌الدّين ابوحفص عمر بن محمّد سهروردي (٥٣٩ ـ٦٣٢ق/١١٤٤ـ ١٢٣٥م)، برادرزادة نويسنده، در نوشتن كتاب عوارف المعارف اين كتاب را مبناي كار خود ساخته است. نيز ابوالمفاخر سيف‌الدّين يحيي باخَرزي (٥٨٦ ـ٦٥٩ق/١١٩٠ـ١٢٦١م) در بخش دوم كتاب اورادُ الاَحباب از اين اثر بهرة فراوان برده است. همچنين متن كامل آداب المريدين در سدة ٨ق/١٤م به وسيلة عمر بن محمّد بن احمد شيركاني به فارسي روان ترجمه شده است. محمّد يوسف حسيني، ملقّب به گيسودراز، در ٨١٣ق/١٤١٠م آن را به فارسي ترجمه و شرح كرده و همين شرح و ترجمه همراه با متن عربي در ١٣٥٨ق/١٩٣٩م در هند به چاپ رسيده است. متن عربي آداب المريدين همراه با ترجمة فارسي عمر شيركاني در ١٣٦٣ش، به كوشش نجيب مايل هروي در تهران چاپ و منتشر شده است.

مآخذ: آستان قدس، فهرست، ٦/٣٧٣ـ٣٧٤؛ آقابزرگ، الذريعه، ١/٢٨ـ٢٩؛ حاجي‌خليفه، كشف الظّنون، استانبول، مطبعه‌اليهيه، ١٩٤١م، ١/٤٣؛ خوانساري، محمّدباقر، روضات الجنّات، ١٣٠٧ق، ٢/٣٣٦؛ سهروردي، عبدالقاهر بن عبدالله، آداب المريدين، به كوشش نجيب مايل هروي، تهران، مولي، ١٣٦٣ش، مقدّمه؛ شوراي مليّ (سابق)، فهرست خطي، ٥/٤٩٧؛ كتابخانة مركزي و مركز اسناد، فهرست ميكلروفيلمها، ص ٤٣٥؛ مدرّس، محمّدعلي، ريحانه‌الادب، تبريز، شفق؛ ١٣٤٦ش، ٧/٢٨٢ـ٢٨٣؛ منزوي، احمد، فهرست نسخه‌هاي خطي فارسي، ٢/١٠١٣.
صمد موحد