مبانِی اخلاق در آِیات و رواِیات - حسینی طهرانی‌، سید محمد حسین - الصفحة ١٧٤ - ذکر شهادت حضرت امیرالمؤمنین علیه السّلام

قتل حضرت در مسجد بودند؛ هر سه شمشیرهای تیز و زهرآلود با خود داشتند، و هم‌عهد و هم‌پیمان شده بودند.

حُجر بن عَدیّ که آن شب در مسجد کوفه تا به صبح بیدار، و به عبادت مشغول بود، می‌گوید:

نزدیک اذان صبح که شد دیدم أشعث بن قیس می‌گوید: «ای ابن‌ملجم، اذان صبح نزدیک شد، برخیز! مبادا درنگ کنی والاّ بعداً رسوا خواهی شد!»

من تا این کلام را از او شنیدم، قلبم تکان خورد و گفتم: وَیحَکَ یا أَعوَر! أَ تُریدُ قَتلَ علیٍّ؟! «تو می‌خواهی علی را بکشی؟!»

برخاستم و به منزل آمدم تا به امیرالمؤمنین خبر بدهم که اینها امشب قصد سوئی دارند! به مسجد برگشتم و دیدم کار گذشته است و تمام مردم از اطراف و اکناف به مسجد روی آورده‌اند.[١]

امیرالمؤمنین علیه السّلام در محراب می‌افتد و خاک‌های محراب را جمع می‌کند و به مغز سر خود می‌گذارد و صدا می‌زند:

فُزتُ وَ ربّ الکعبَة! فُزتُ وَ ربّ الکعبَة! «قسم به خدای کعبه، فائز شدم و به مقصود رسیدم! (مقصود من این ساعت و این لحظه است!)»

(منهَا خَلَقنٰكُم وَ فيهَا نُعيدُكُم وَ منهَا نُخرجُكُم تَارَةً أُخرَىٰ).[٢]

جبرائیل در میان آسمان و زمین ندا می‌کند:

تَهدَّمَت واللَه أرکانُ الهُدیٰ؛ «قسم به خدا پایه‌های ایمان شکست!»

و انطَمَسَت أعلامُ التُقیٰ؛ «ستاره‌های درخشان تاریک شد!»

و انفَصَمَت العُروَةُ الوُثقیٰ؛ «ریسمان محکم ولایت پاره شد!»

أیّها النّاس، قُتلَ علیٌّ المرتَضیٰ، قُتلَ ابنُ عَمّ المُصطَفیٰ، قُتلَ وَصیٌّ المُجتَبیٰ!

[١]. العدد القویّة، ص ٢٤٠؛ الإرشاد، ج ١، ص ١٩، با قدری اختلاف در مصادر.

[٢]. سوره طه (٢٠) آیه ٥٥. معاد شناسی، ج ٦، ص ١٥٩:

«از زمين، شما را آفريديم و در زمين برمي‌گردانيم و براى مرتبۀ ديگر از زمين بيرون مى‌آوريم!»